Sağlık Çalışanlarında Tükenmişlik ve Algılanan Stres: COVID-19 Pandemisi Sürecinde Kesitsel Bir Araştırma

Creative Commons License

ÖZTEPE K., KARAKOYUN Ö. F., Sivrikaya İ., ÇELEBI C.

Hemşirelik Bilimi Dergisi, cilt.9, sa.2, ss.144-157, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarının algılanan stres ve tükenmişlik düzeylerini belirlemektir. Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel özellikte olan bu araştırma, 5 Temmuz-1 Ağustos 2020 tarihleri arasında bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görev yapan 240 sağlık çalışanıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Google Formlar anket programıyla oluşturulan ‘Veri Toplama Formu’nun katılımcılar tarafından çevrim içi olarak doldurulması ve ‘Algılanan Stres Ölçeği’ ile ‘Maslach Tükenmişlik Envanteri-Genel Formu’nun hastanede yüz yüze uygulanması yoluyla toplanmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA testleri kullanılmış olup iki değişken arasındaki ilişki düzeyi ise Pearson Korelasyon testi ile belirlenmiştir. Bulgular: Sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyinin yüksek, algıladıkları stres düzeyinin ise ortalama değerlerde olduğu görülmüştür. Katılımcıların eğitim düzeyi, çalışılan birime, meslek gruplarına, çalışma şekline, meslekte çalışma sürelerine göre ölçek ve alt boyut puanlarının karşılaştırılmalarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Algılanan Stres Ölçeği puanlarına etki eden bağımsız faktörlerin; mesleklerde ‘hemşire/ebe, yardımcı ve diğer sağlık personelinin olduğu, ölçek alt boyutlarında ise ‘tükenmişlik’ ve ‘yetkinlik’ düzeyi olduğu bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarında stres ve tükenmişlik düzeylerinin yüksek olduğu gözlenmiştir. Pandemi durumlarında gelişebilecek risklerin hızla kontrol altına alınmasıyla bu durumlarının önlenebileceği düşünülmektedir.
Objective: The aim of this study is to determine the levels of perceived stress and burnout among healthcare workers during the COVID-19 pandemic. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted with 240 healthcare professionals working at a Training and Research Hospital between 5 July and 1 August 2020. The study data were collected through the online completion of the ‘Data Collection Form’, which was created using Google Forms, by the participants, and the face-to-face administration of the ‘Perceived Stress Scale’ and the ‘Maslach Burnout Inventory-General Survey’ at the hospital. Descriptive statistics, the independent samples t-test, and ANOVA tests were used in the data analysis, and the level of association between the two variables was determined using the Pearson correlation test. Results: It was observed that the burnout level of health care workers was high and the perceived stress level was at average values. Significant differences were found in the comparisons of the scale and sub-dimension scores of the participants according to the level of education, unit of employment, occupational groups, working style, and working time in the profession. It was found that the independent factors affecting the Perceived Stress Scale scores were ‘nurse/midwife, auxiliary and other health personnel’ in professions, and ‘burnout’ and ‘competence’ level in scale sub-dimensions. Conclusion: During the COVID-19 pandemic, high levels of stress and burnout were observed among healthcare workers. It is thought that these situations can be prevented by rapidly controlling the risks that may develop in pandemic situations.