Akademik Veri Yönetim Sistemi
4.Aterometabolik ve Renal Hastalıklar E Sempozyumu / Aterometre 2021, İstanbul, Türkiye, 5 - 07 Mart 2021, sa.4, ss.13, (Özet Bildiri)
SS-004
DÜŞÜK KARDİYOVASKÜLER RİSKLİ KİŞİLERDE ENDOTEL DİSFONKSİYON BELİRLEYİCİLERİ: ERKEKLERİN VE KADINLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
Zeynep B. Gungor1, Nurver Sipahioglu2, Huseyin Sonmez1, Hakan Ekmekci1, Sait Toprak1, Gulsel Ayaz3, Cigdem Bayram Gürel3, Tuğba Mutlu3, Turgut Ulutin3, Fikret Sipahioglu4, Barış Ilerigelen5
¹ Klinik Biyokimya A.D., Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul
² Aile Hekimliği A.D., Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul
³ Tıbbi Biyoloji A.D., Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul
4 İç Hastalıkları A.D., Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul
5 Kardiyoloji A.D., Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul
Giriş - Amaç: Türkiye’de görülen Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) nedeni ile ölümler ölüm vakalarının yaklaşık %50’sini oluşturmaktadır. Bu hastalıkların birçoğu aterosklerotik koroner kalp hastalığı ile ilişkilidir. Aterosklerozun erken evresi ile ilişkili endotel disfonksiyon belirteçlerinin tahmini değerinin saptanması giderek daha fazla ilgi görmektedir. Cinsiyetler arasında endotel disfonksiyon belirteçlerindeki farklılıkların, geleneksel risk değerlendirme puanlama sistemleri tarafından belirlenemeyen, proaterojenik aktivitenin
saptanmasına yardımcı olacağı varsayımında bulunduk.
Yöntem - Gereçler: Çalışmaya European Society of Cardiology (ESC)-Puan Risk Tablosuna göre “düşük KV risk grubunda” olan 47 kadın ve 43 erkek yetişkin birey dahil edildi. Bu bireylerden alınan venöz kanda endotelyal disfonksiyon belirteçleri olan CRP (mg/L), Oxidized LDL (ng/mL), ADMA (mmol/L), E-Selectin (ng/mL), vWF (mU/mL), e-NOS (pg/mL), ADP E (%), ADP A (%), Sialic acid (mmol/L) seviyeleri ELISA ile trombosit agregasyonu ise Agregometre cihazı ile ölçüldü. İlgili belirteçlerin seviyeleri kadın ve erkek bireyler arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Erkeklerde, daha yüksek ortanca ve ortalama e-NOS, ox-LDL seviyeleri ile HDL düşüklüğü ve obezite için ayarlamadan önce ve sonra daha yüksek endotel disfonksiyon oranları gözlemledik (NOS için P =0.018, P = 0.036; P = 0.000, P = Sırasıyla ox-LDL için 0,004). Ayarlamadan önce erkekler kadınlardan daha yüksek hsCRP seviyelerine sahipti (P = 0.021). Azalan e-NOS seviyeleri, karıştırıcılara göre düzeltmeden önce kadınlarda FMD ile ilişkiliydi (P = 0.028). Nitrozatif strese işaret eden karıştırıcılar için hem ayarlamadan önce (r = 0.360, P <0.001) hem de sonra (r = 0.366, P <0.01) e-NOS ve ox-LDL seviyeleri arasında anlamlı bir korelasyon bulduk. Çok değişkenli regresyon analizlerinde, ESC-risk puanlama sistemine dahil edilmeyen diğer endotel disfonksiyon belirteçleri için ayarlandıktan sonra, azalmış e-NOS seviyeleri bağımsız olarak kadınlar için bozulmuş akış aracılı dilatasyon ile ilişkilendirildi (olasılık oranı 0.3; P = 0.038).
Sonuç: Sonuçlarımız, düşük KV riskli bireylerde kardiyovasküler hastalık riski için biyokimyasal endotel disfonksiyon belirteçlerinin değerlendirilmesinde cinsiyetin öneminin altını çizmektedir.
Anahtar Kelime: düşük kardiyovasküler (kv) risk, endotel disfonksiyon, akış aracılı dilatasyon (fmd), cinsiyet, okside ldl (ox-ldl)