Akademik Veri Yönetim Sistemi
Temel Palyatif Bakım, Gülbeyaz Can, Editör, Istanbul University-Cerrahpaşa University Press (IUC University Press), İstanbul, ss.82-95, 2024
Palyatif bakım hastalarında, gastrointestinal sistemle ilgili şikayetler sık görülür. Bu şikayetler arasında oral mukozit, disfaji, bulantı, kusma, konstipasyon, diyare, fekal inkontinans ve fekal obstrüksiyon yer almaktadır. Ayrıca palyatif bakım hastalarında asit, kaşıntı, özofagus varis kanaması, hepatik ensefalopati, malnütrisyon, anoreksi ve kaşeksi gibi ek sorunlar da görülebilir ve bu sorunlar hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyerek, hastada fiziksel ve psikolojik açıdan rahatsızlıklara yol açabilir. Gastrointestinal sistemle ilgili şikayetler, tek başına veya birden fazla belirtiyle aynı anda ortaya çıkabilir; örneğin, mide bulantısına kusma ve iştah kaybı eşlik edebilir. Gastrointestinal sistemle ilgili şikayetler hastaların beslenme ve sıvı alımını zorlaştırarak malnütrisyon ve hidrasyon problemlerine yol açabilir. Palyatif bakım uygulamaları, komplikasyonları önler, hastanın genel yaşam kalitesinin iyileştirilmesini hedefleyip hastanın konforunu artırır ve tedavi sürecinin daha yönetilebilir olmasını sağlar. Bu nedenle, gastrointestinal şikayetlerin düzenli olarak izlenmesi ve uygun müdahalelerin yapılması, palyatif bakımın temel unsurlarındandır. Palyatif bakım hemşiresi, hastanın gastrointestinal şikayetlerini günlük değerlendirirken sistematik ve kapsamlı bir yaklaşım benimsemelidir. Bu süreçte şikayetlerin sıklığı, süresi ve şiddeti günlük olarak kaydedilmelidir. Fizik muayene yapılarak semptomlar değerlendirilmelidir. Hastanın beslenme ve sıvı alımı izlenmeli, dışkılama alışkanlığı ve idrar çıkışı takip edilmelidir. Bu şikayetlere bağlı olarak hastanın ağrı düzeyi ve rahatsızlık hissi düzenli olarak değerlendirilmeli buna yönelik planlama yapılmalı ve farmakolojik ve nonfarmakolojik yaklaşımlar uygulanarak hastanın konforu sağlamalıdır.
Anahtar kelimeler: Palyatif bakım, gastrointestinal şikayetler, oral mukozit, disfaji, bulantı kusma, konstipasyon, semptom yönetimi
In palliative care patients, complaints about the gastrointestinal tract are common. These complaints include oral mucositis, dysphagia, nausea, vomiting, constipation, diarrhea, fecal incontinence, and fecal obstruction. Additionally, problems such as acid, reflux, itching, esophageal varices bleeding, hepatic encephalopathy, malnutrition, anorexia, and cachexia may also occur in palliative care patients. These issues significantly affect the patient’s quality of life and may cause physical and psychological disorders. Complaints about the gastrointestinal tract may occur alone or with multiple symptoms; for example, nausea may be accompanied by vomiting and loss of appetite. These complaints can make it difficult for patients to intake nutrition and fluids, leading to malnutrition and hydration problems. Palliative care nurse should adopt a systematic and comprehensive approach to the patient’s gastrointestinal complaints daily. In this process, the frequency, duration and severity of complaints should be recorded daily. Symptoms should be evaluated by physical examination. Nutrition and fluid intake of the patient should be monitored and the habit of defecation and urine output should be followed. Depending on these complaints, the patient’s pain level and discomfort should be evaluated regularly and planning should be made for this and the comfort of the patient should be provided by applying pharmacological and nonfarmological approaches.
Keywords: Palliative care, gastrointestinal complaints, oral mucositis, dysphagia, nausea, vomiting, constipation, symptom management