İklim Değişikliğine Hukuki Uyum Sürecinde Türkiye… / Turkey in the Process of Legal Adaptation to Climate Change


Aydın A.

II.ULUSLARARASI SAĞLIK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KONGRESİ II. INTERNATIONAL HEALTH AND CLIMATE CHANGE CONGRESS (IHCC), Ankara, Turkey, 22 - 30 December 2022, pp.34-52, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.34-52
  • Istanbul University-Cerrahpasa Affiliated: Yes

Abstract

Türkiye’nin, 1959 yılında başlayan Avrupa Birliği serüveni, o zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğu’yla Ortaklık Anlaşmasının imzalanıp, 1963 yılında yürürlüğe girmesi ile devam etmiş ve 50 yıla uzanmıştır. Yarım asırdır Türkiye, Avrupa Birliği (AB) üyeliği için çok çeşitli fasıllarda müzakere süreçlerini sabırla devam ettirmektedir. Çevre faslı da bu müzakere başlıkları arasında oldukça ağır prosedür içeren bir adımdır. Zira mevcut ve gelecekteki nesiller için çevrenin korunması ve sürdürülebilir kalkınmanın geliştirilmesini hedefleyen müktesebat, yatay mevzuat, su ve hava kirliliği, atık ve kimyasalların yönetimi, bio-teknoloji, doğa koruma, endüstriyel kirlilik ve risk yönetimi, gürültü ve radyasyondan korunmayı içeren 200’den fazla hukuki düzenlemeyi kapsamaktadır. Çevresel korumanın diğer topluluk politikalarına entegrasyonu ve sorumluluğun paylaşılmasını esas alan müzakere konuları içinde artık iklim değişikliği konusu Çevre başlığı içinde yer tutar hale gelmiştir. Son çeyrekte uluslararası çalışmaların da gündemine yerleşen bu konu, Türkiye için de çok önemli hale gelmiş; hatta 20 yıl önce “Çevre” faslı adı altında başlayan müzakere başlığı; artan önemine binaen 2005 yılından bu yana “ Çevre ve İklim Değişikliği” olarak isim dahi değiştirmiştir. 2021 yılında Paris Antlaşması’na paralel bir şekilde EU İklim Yasası çıkarılmıştır. Bu tüzükle 2050’ye kadar iklim nötr hedefi çerçevesinde atılması gereken adımların ne olduğu ve bu hedefe nasıl ulaşılacağı ortaya konmuştur. Öncelikle 2030 yılına kadar 1990’lı yıllara göre karbon salınımında bir denge hedeflenmiştir. Ayrıca 2040 hedefleri belirlenirken hangi hususların dikkate alınacağı da ortaya konmuştur. Bu çalışmada, son 20 yıllık AB İlerleme raporlarına göre Türkiye’nin iklim değişikliği konusunda sergilemiş olduğu tutum, AB bakış açısı ile trend analizi yapılmak suretiyle incelenmiş, Türkiye’nin durumu da ortaya konarak, bugün gelinen noktada hedefe ulaşıp ulaşılamadığı konusu irdelenmiş ve önerilerde bulunulmuştur.