Detection of Gunshot Residue from Shots Made Using MKEK 9x19mm Parabellum Cartridges by ICP-MS (MKEK Yapımı 9x19mm Parabellum Fişekleri Kullanılarak Yapılan Atışlardan Elde Edilen Atış Artıklarının ICP-MS ile Tespiti)

3. Uluslararası Turaz Adli Bilimler, Adli Tıp ve Patoloji Kongresi, Baku, Azerbaycan, 8 - 12 Eylül 2021, ss.414, (Özet Bildiri)

Amaç: Bu çalışmada, ülkemizde ilk kez Makine Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) tarafından üretilen 9x19mm Parabellum

fişekleri kullanılarak yapılan atışlarda el üzerinde kalan ateşli silah atış artıklarının (ASAA) İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle

Spektrometresi (ICP-MS) yöntemi ile tespiti amaçlandı.

Yöntem: Özel bir kapalı atış poligonunda çıplak elle, Sarılmaz Armalite AR-24 marka 9x19mm Parabellum tipi yarı otomatik

tabanca ile sağ el, sol el ve çift el tutuşlu olmak üzere; tek atış, ardışık çift atış ve ardışık üç atış yapıldı. Yapışkan bant

yardımıyla atış yapılan ellerden ASAA toplandı ve Kurşun (Pb), Baryum (Ba) ve Antimon (Sb) elementlerinin tayini ICP-MS

ile gerçekleştirildi.

Bulgular: Geliştirilen yöntemin doğruluğu ve performans parametreleri uygun bulunarak, toplam 24 atıştan alınan 68 ASAA

örneği analiz edildiğinde, Ba ve Sb elementlerinin atış sayısı arttıkça doğrusal şekilde arttığı, Pb elementinin ise atış sayısına

bağlı olarak artmadığı görüldü. Tabancanın boş kovan atma bölümünün sağda olmasından kaynaklı, sağ elle yapılan

atışlarda sağ el dış yüzeyinde kalan ASAA’nın, sol elle yapılan atışlarda sol el dış yüzeyinde kalan ASAA’nın miktarından fazla

olduğu gözlemlendi. Sol elle yapılan atışlarda, sol elin dış yüzeyinde Pb, Ba ve Sb değerlerinde anlamlı olarak lineer bir

artış bulundu. Çift el tutuş pozisyonunda yapılan atışlarda ise, beklendiği şekilde sağ el üzerinde daha fazla ASAA gözlendi.

Sonuç: Yöntemin hassasiyeti, yüksek duyarlılığı, düşük tespit limiti gibi özellikleri göz önüne alındığında; ASAA’nın analizinde

ICP-MS sistemi kullanılması uygun bulundu. Ateş eden el ile ateş etmeyen el arasında ASAA karşılaştırması

yapılabilmesi, kişinin ölüm orijinini belirlemede, cinayet ve intihar olgularının ayrımında ve kişinin hangi elini kullanarak silahı

ateşlediğinin belirlenmesinde adalete yardımcı olacaktır. Her ne kadar Ba ve Sb konsantrasyonu atış sayısı ile doğru orantılı

şekilde artmış olsa da, kullanılan tabanca ve mermi tipine bağlı farklılıklar oluşabileceği unutulmamalıdır. Öte yandan ASAA

toplamada kullanılan malzemelerin ve ateş eden elin ateş etmeden önceki kirliliğinin kontaminasyon kaynağı olabileceği

ihtimali akılda tutulmalıdır.

Anahtar kelimeler: Atış artığı, ateşli silah, balistik, ICP-MS

Aim: In this study, it was aimed to determine the gunshot residues (GSR) remaining on the shooting-hand; which were shot

by using 9x19mm Parabellum cartridges, which were produced for the first time in our country by the Mechanical Chemistry

Industry Corporation (MKEK) by the Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometer (ICP-MS) method.

Method: In a private indoor polygon, by using the Sarsılmaz Armalite AR-24 9x19mm Parabellum type semi-automatic pistol,

single shot, consecutive double shots and three consecutive shots were fired with bare hands with the inclusion of right

hand, left hand and double handed. GSRs were collected from the shooting-hands with the help of adhesive tape, and the

determination of Lead (Pb), Barium (Ba) and Antimony (Sb) elements was performed by ICP-MS.

Results: After the accuracy and performance parameters of the developed method were found satisfied, 68 GSR samples

taken from a total of 24 shots were analyzed, it was seen that Ba and Sb elements increased linearly as the number of

shots was increased, while Pb did not increase depending on the number of shots. It was observed that the amount of GSR

remaining on the outer surface of the right hand in right-handed shots was higher than the amount of GSR remaining on

the outer surface of the left hand in left-handed shots, since the empty cartridge case of the pistol is on the right side. There

was a significant linear increasing in Pb, Ba and Sb values on the outer surface of the left hand in left-handed shooting. As

expected, more GSR was observed on the right hand when shooting was performed in the double-handed position.

Conclusion: Due to the sensibility, high sensitivity, and low detection limit of the method, the use of ICP-MS system in the

analysis of GSR was found proper. Making GSR comparisons between the shooting and non-shooting-hand may assist

justice in determining the origin of death, distinguishing between homicide and suicide cases, and determining the shooting-

hand in the case. Although Ba and Sb concentrations were increased linearly according to the number of shots, it should

be noted that there might be differences depending on the gun and bullet type used. On the other hand, it should be kept

in mind that the equipment used in GSR sample collection and the dirtiness of the shooting-hand before the shot may be a

source of contamination in terms of GSR elements.