Gökçeadanın Jeolojik Miras Öğeleri


Güngör Y.

76.Türkye Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 15 - 19 Nisan 2024, cilt.1, sa.1, ss.337, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.337
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Türkiye’nin en büyük adası olan Gökçeada 289 kilometrelik bir alana sahiptir. Görece çok büyük olmamasına rağmen, Ada çok zengin bir jeoçeşitliliğe sahiptir. Ada’da Paleozoyik’ten Kuvaterner’e kadar geniş bir yaş aralığında metamorfik, magmatik, volkanik ve sedimanter kayaçlar yüzeylenmektedir. Bu zengin jeoçeşitlilik, adanın zengin jeolojik ve kültürel miras ögelerine sahip olmasını sağlamıştır. Yapılan jeolojik miras belirleme çalışmalarında Ada’da 32 adet jeolojik miras, 10 adet kültürel miras, 4 adet doğal miras, iki adet de mitolojik öykü saptanmıştır. Daha detaylı bir çalışma ile bu sayıların artacağına kuşku yoktur. Saptanan 32 adet jeolojik miras öğesinden Yıldız Koyu, Erken Miyosen Ormanı, Gizli Liman, Tuz Gölü ve Peynir kayalıkları uluslararası öneme sahiptir ve korunmaları için gerekli önlemler alınmalıdır. Ada doğa sporları açısından da oldukça zengindir. Dağcılık, kaya tırmanışı, doğa yürüyüşleri, kano ve sörf için ideal parkurlar bulunmaktadır. Bu tablo Gökçeada’nın sadece jeolojik olarak değil kültürel ve arkeolojik olarak da oldukça zengin olduğunu göstermektedir. Bu küçük coğrafyada bile jeoloji, insan yaşamını yakından etkilemiştir. Bu bildirinin amacı adanın saptanan jeolojik miras ögelerinden yola çıkılarak turistler için bilimsel eğitimin ön plana çıktığı farklı jeoturizm rotaları oluşturmaktır. Sadece yaz aylarında 4 ay turist çeken Ada’da doğa ve kültürel eğitimlerle desteklenmiş jeoturizm etkinlikleri sayesinde tüm yıl boyunca turizm hareketleri devam edecektir. Böylece çarpık bir yapılaşma tehdidi altında bulunan bazı jeolojik miras öğeleri ekonomik bir katma değer yaratacağı için kendiliğinden bir koruma kalkanı elde etmiş olacaktır.

Gökçeada, the largest island in Türkiye, covers an area of 289 square kilometers. Although relatively not very large, the Island has a very rich geodiversity.Various metamorphic, igneous, volcanic, and sedimentary rocks from the Paleozoic to the Quaternary are exposed on the island. This geological diversity has endowed the island with a wealth of geological and cultural heritage elements. In geological heritage studies conducted on the island, 32 geological heritage, 10 cultural heritage, 4 natural heritage, and 3 mythological stories have been identified. These numbers will certainly increase with more detailed research. Among the identified 32 geological heritage elements, Yıldız Koyu, Early Miocene Forest, Gizli Liman (Hidden Harbor), Tuz Gölü (Salt Lake), and Peynir Kayalıkları (Cheese Rocks) are of international importance, and necessary measures should be taken for their preservation. The island is also rich in outdoor activities such as mountaineering, rock climbing, nature walks, canoeing, and surfing. This diversity highlights that Gökçeada is not only geologically rich but also culturally and archaeologically significant. Even in this small geography, geology has closely influenced human life. This paper aims to elaborate different geotourism routes focusing on scientific education for tourists, based on the identified geological heritage elements of the island. Through geotourism activities supported by nature and cultural education, which attract tourists for only four months during the summer, tourism activities will continue throughout the year. Thus, some geological heritage elements under the threat of uncontrolled development will gain a self-sustaining protection shield by generating economic added value