Birinci Basamak Sağlık Kuruluşuna Başvuranlarda Algılanan Hizmet Kalitesi İle Sağlık Algısı İlişkisi: Kesitsel Bir Araştırma
13. Uluslararası Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 26 - 27 Ağustos 2023, ss.343-358, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.343-358
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır
Özet
Özet: Amaç: Birinci basamak sağlık hizmetleri, bireylerin sağlık ihtiyaçları için ilk başvurdukları yaygın ve erişilebilir nitelikteki koruyucu ve tedavi edici hizmetlerdir. Bu hizmetlerin etkili, verimli ve tercih edilir olması önemlidir. Bu çalışma ile birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuranlarda algılanan hizmet kalitesinin Servqual yöntemiyle ölçülmesi ve sağlık algısının hizmet kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Kesitsel tipte bir çalışma olarak planlanan bu araştırma Bingöl Merkez Toplum Sağlığı Merkezine bağlı Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) ve Verem Savaş Dispanseri (VSD) birimlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sosyodemografik özellikler, Servqual Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılarak oluşturulan anket Kasım 2018 ile Mart 2019 tarihleri arasında 460 katılımcı ile yüz yüze yapılmıştır. Araştırma verileri SPSS 22.0 ile analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık p < 0,05 ve iki yönlü kabul edilmiştir. Bu çalışma halk sağlığı doktora tez araştırmasıdır.
Bulgular: Araştırma grubunun yaş ortalaması 48,21 yıl bulunmuştur. Araştırmada, Sağlık Algısı Ölçeği ortanca değeri 44 tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, hizmet kalitesinde en yüksek beklenti “güven” alt boyutunda, en düşük beklenti ise “fiziksel özellikler” alt boyutunda, en yüksek algı “güven” alt boyutunda ve en düşük algı yine “fiziksek özellikler” alt boyutunda görülmüştür. Algılanan hizmet
kalitesine ilişkin Servqual Skoru (-0,02) negatif (-) tespit edilmiştir. Araştırma grubunda Servqual skorlarını; cinsiyet, medeni durum, sağlık güvencesi ve eğitim düzeyi faktörleri etkilemektedir. Algılanan hizmet kalitesini tahmin etmek için kurulan lojistik regresyon analizinde; Sağlık Algısı Ölçeği “kontrol merkezi” (OR: 1,11) ve “sağlığın önemi” (OR: 1,16) alt faktörlerinin modele anlamlı katkı yaptıkları görülmüştür.
Sonuç: Bingöl’de birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların hizmet kalitesi beklentileri karşılanmamıştır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin fiziki özellikleri iyi olan tesislerde nitelikli, iletişimi güçlü ve yeterli sayıdaki sağlık personeli aracılığıyla doğru bir şekilde ve zamanında verilmesi hizmet kalitesi için gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Algılanan Hizmet Kalitesi, Servqual, Sağlık Algısı, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri