Akademik Veri Yönetim Sistemi
Cerrahpaşa 2.İç Hastalıkları & 1. İç Hastalıkları Hemşireliği Kongresi, İstanbul, Türkiye, 1 - 03 Eylül 2023, cilt.1, sa.1, ss.186-187, (Özet Bildiri)
elimeler: yaşlı, maneviyat, spiritüalite, yaşam kalitesi
Amaç: Kanser tanısının konması ile pek çok hasta kanseri yenmek, tedavi ile ilişkili yan etkiler ile baş etmek, immün sistemini güçlendirmek, manevi açıdan rahatlık sağlamak için tıbbi tedavinin yanı sıra pek çok tamamlayıcı yaklaşımı kullanmaya başladığı bilinmektedir. Bu konuda, yayınlanmış pek çok çalışma vardır. Bu yaklaşımlar, hastaların semptom şiddetini hafifletmenin yanı sıra, hastaların yaşam kalitesini de olumlu etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, kanser hastalarının tamamlayıcı yaklaşım kullanmanın yaşam kalitesine etkisinin olup olmadığını incelemek amacı ile planlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışmada, İstanbul’da yer alan bir üniversite hastanesinin onkoloji kliniğinde yatan 225 hastanın katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; çalışmanın gerçekleştirildiği dönem içinde Onkoloji Ünitesinde yatarak tedavi gören tüm hastaları oluşturmuştur. Evrenden örneklem seçimine gidilmeyip, çalışmaya katılmayı kabul eden tüm hastalar örneklemi oluşturmuştur. Hastalara ait veriler tıbbi kayıtlarından ve hasta görüşmelerinden elde edilmiştir. Veri toplama araçları; Hasta Bilgi Formu, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Yaklaşımları Ölçeği ve Nightingale Belirti Değerlendirme Ölçeği (N-SAS) kullanıldı.
Bulgular: Çalışma grubunu, yaş ortalaması 45,98±20,47 (2-84) olan, %66,5’i bekar, %83,1’i gelir düzeyi iyi, %80,1’i çalışmayan, %33,3’ü ilkokul mezunu olan ve baş-boyun (%16,2’si), kemik (%14,8) ve lenfoma (%14,4) tanısı ile tedavi gören hastalar oluşturdu. Hastaların %31,9’unda metastatik hastalık tanısı vardı (Tablo 1). Yapılan değerlendirmede, hastalık ve hastalığa ilişkin semptomlar ile baş etmede hastaların sırasıyla en sık kullandığı bitkisel yaklaşımlar: ıhlamur (%52,8), nar suyu (%45,9), kuşburnu (%44,5) ve havuç suyu (%39,7); besinsel yaklaşımlar: bal (%63,3) ve bilişsel-davranışsal yaklaşımlar: dua etme (%74,7) ve namaz kılma (%38,9) gibi hasta açısından kullanımı güvenli olan tamamlayıcı yaklaşımlar olduğu saptandı (Şekil 1). Bunun yanı sıra, nadiren de olsa bazı hastaların köpek balığı kıkırdağa, kaplumbağa/tavşan kanı gibi hasta açısından kullanımı riskli olan yaklaşımlar da kullandığı saptandı. Tamamlayıcı yaklaşım kullanan ve kullanmayan hastaların yaşam kalitesi ortalama puanları kıyaslandığında, her iki grubun fiziksel (p=0,73), sosyal p=0,17, psikolojik p=0,82, genel p=0,54 yaşam kalitesi puan ortalamaları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark olmadığı ve tamamlayıcı yaklaşım kullanımının hastaların laboratuvar değerlerini [hemoglobin (p=0,34), trombosit (p=0,84), lökosit (p:0,87)] etkilemediği saptandı.
Sonuç: Sonuç olarak, hastaların kullandığı çoğu tamamlayıcı yaklaşımın güvenli olduğu ve tamamlayıcı yaklaşım kullanımının hastaların yaşam kalitesini etkilemediği saptandı.
Anahtar Kelimeler: Kanser, tamamlayıcı yaklaşımlar, yaşam kalitesi