Ahilik Teşkilatindan Dernek Teşkilatina: Vikader Örneği


Creative Commons License

Özkul K., Mete G.

İki Alan, Tek Perspektif Ahi Teşkilatı ve Vikader Geometri ve Sudoku, Öğr. Gör. Dr. Kifayet ÖZKUL,Öğr. Gör. Gülçin METE,Ece ÖZKUL,Onur CİHAN, Editör, All Sciences Academy, Konya, ss.35-58, 2026

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2026
  • Yayınevi: All Sciences Academy
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.35-58
  • Editörler: Öğr. Gör. Dr. Kifayet ÖZKUL,Öğr. Gör. Gülçin METE,Ece ÖZKUL,Onur CİHAN, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Türk-İslam medeniyetinin en özgün sivil ve ahlaki örgütlenme modellerinden biri olan Ahi teşkilatını tarihsel gelişimi, toplumsal işlevleri ve etik ilkeleri bağlamında çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. Ahilik geleneğinin yalnızca Orta Çağ Anadolu’suna özgü bir esnaf ve lonca sistemi olmadığı; aksine üretim, ticaret ve toplumsal ilişkileri ahlaki bir çerçevede düzenleyen bütüncül bir kurumsal zihniyet sunduğu savunulmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, Ahiliğin modern sivil toplum kuruluşları içerisindeki dönüşüm ve sürekliliğini, çağdaş bir dernek örneği olan VİKADER üzerinden incelemektedir. Araştırma, Ahiliği salt tarihsel birörgütlenme biçimi olarak değil; etik ekonomi anlayışı, sosyal dayanışma pratikleri, gönüllülük temelli katılım ve toplumsal sorumluluk bilinci üreten normatif bir yapı olarak değerlendirmektedir. Bu çerçevede Ahilikteki meslek ahlakı, paylaşım kültürü ve toplumsal fayda odaklı üretim anlayışının, modern dernek yapıları içerisinde farklı araç ve yöntemlerle yeniden üretilebildiği ileri sürülmektedir. Nitel araştırma yaklaşımı temelinde yürütülen literatür taraması, geleneksel değerlerin modern sivil toplum yapıları içinde tamamen ortadan kalkmadığını; aksine yeni kurumsal formlar aracılığıyla güncellenerek varlığını sürdürdüğünü ortaya koymaktadır. Bu bulgular, kurumsal sürekliliğin biçimsel benzerliklerden ziyade, değerler, zihniyet ve toplumsal amaçlar düzeyinde gerçekleştiğini göstermekte; VİKADER örneğini Ahilik mirasının çağdaş bir yansıması olarak konumlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ahilik, Sivil Toplum Kuruluşları, Dernekleşme, Kurumsal Süreklilik, VİKADER.