Akademik Veri Yönetim Sistemi
22.Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Ankara, Türkiye, 21 - 24 Kasım 2024, ss.1052-1053, (Özet Bildiri)
Teknolojiyle birlikte günümüzde oyun oynama alışkanlıklarının da değişiklik
gösterdiği, geleneksel oyunlardan teknoloji temelli oyunlara doğru bir eğilimin söz konusu
olduğu görülmektedir. Bu durumun altında özellikle dokunmatik ekran teknolojilerinin ve
hareket algılayıcıların yaygınlaşması, çocukların çok küçük yaşlardan itibaren bilgisayar,
tablet ve akıllı telefon gibi dijital araçları kullanıyor olmaları yatmaktadır. Erişim kolaylığı,
alışkanlıklar, çevrimiçi kalma süresindeki artış gibi etkenler, dijital oyunlara olan eğilimi de
artırmıştır. Artan eğilimler ve insanoğlunun güncel yaşantısının ayrılmaz parçası olan
teknolojik cihazlar göz önünde bulundurulduğunda dijital oyun oynama davranışlarının
bağımlılık olup olmadığı dikkat çekici bir sorudur. Dijital oyunlar hemen hemen her yaş
grubundan birey tarafından oynansa da kullanımı özellikle gençler ve çocuklar arasında
ciddi oranda artan bir alışkanlık gibi görünmektedir. Teknolojik dönüşümle birlikte gelen bu
yeni yaşam tarzı, dijital bağımlılık gibi psikolojik rahatsızlıkları da beraberinde getirerek
bireylerin yaşam tarzlarını ve ruh hallerini etkilemektedir. Bu araştırmada, üniversite
öğrencilerinin dijital oyun oynama karakteristikleri (süre, platform sayısı, tür vb.) ile dijital
oyun bağımlılığı ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.
Çalışmanın evrenini İstanbul’daki vakıf ve devlet üniversiteleri oluşturmaktadır. Nicel
yöntemle tasarlanan araştırma, keşfedici/yordayıcı ilişkisel bir model ile yürütülmüş ve
İstanbul'daki iki vakıf ve bir devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerden oluşan bir
örneklem ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle toplanmış ve
“Üniversite Öğrencileri İçin Dijital Oyun Bağımlılığı” ile “Psikolojik Sağlamlık” ölçeklerini
içeren bir envanter kullanılarak elde edilmiştir. Şubat 2024-Haziran 2024 tarihleri arasında
toplanan 547 anketten dahil edilme kriterlerine uyan 526'sı analizlere uygun kabul edilmiştir.
İstatistiksel analizlerde, t-testi fark ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Analiz
sonuçları, öğrencilerin en çok cep telefonunda oyun oynadıklarını, erkeklerin kadınlara göre
daha yüksek oyun oynama alışkanlığına ve konsol sahipliğine sahip olduklarını göstermiştir.
Spor Bilimleri öğrencilerinin öncelikle spor, arkasından hayatta kalma, sonrasında strateji
oyunları oynadığı tespit edilmiştir. Dijital oyun oynama süresi ile dijital oyun bağımlılığı alt
boyutları olan aşırı odaklanma, çatışma hali ve duygu değişimi arasında pozitif ilişkiler
tespit edilmiştir. Aşırı odaklanma ile haftada yürünen gün sayısı arasında negatif, günlük
oturularak geçirilen saat arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Ayrıca, dijital oyun
bağımlılığında günlük oyun süresinin önemli bir etken olduğu, psikolojik sağlamlığın isebağımlılığı azalttığı belirlenmiştir. Ebeveyn kontrolü altında olan gençlerin dijital oyun
oynama süresi ve bağımlılık eğilimlerinin daha yüksek, ebeveynleri ayrı olan gençlerin ise
bağımlılık düzeylerinin nispeten daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, dijital
oyun oynama karakteristiklerinin bağımlılıkla ilişkili olduğu, psikolojik sağlamlığın ise
bağımlılığı azaltıcı bir etkisinin bulunduğu ortaya konmuştur.