İlköğretim Öğretmenlerinin Suyu Kavramalarının, Su Okuryazarlık Düzeylerinin ve Suya İlişkin Tutumlarının Geliştirilmesine Yönelik Bir Proje Uygulaması


Barış Ç., Avcı F., Usta Gezer S., Ayaydın Y., Aslangiray H.

16. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi (UFBMEK 2024) , Edirne, Türkiye, 4 - 07 Eylül 2024, ss.956-957, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Edirne
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.956-957
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Sürdürülebilir kalkınma günümüz toplumlarının temel prensiplerinden biridir. Var olan doğal kaynakları gelecek nesillerin de ihtiyacını karşılayacak şekilde tüketmek ve bu sayede kaynakların devamlılığını sağlamak sürdürülebilirliğin en önemli koşuludur. Ancak kaynakları sınırlı bir ekosistem için artan nüfus ve artan kaynak tüketiminden her biri, o ekosistemin uzun sürede yaşamını sürdürme yeteneği üzerinde olumsuz etkiler yaratacaktır. Tüm canlılar ve sürdürülebilir kalkınma için en kıymetli doğal kaynaklardan biri sudur.

Su, tüm yaşam formlarının varlığını sürdürebilmesi, gıda üretimi, ekonomik kalkınma ve genel sağlık için gerekli olan yenilenebilir kaynaklardan biridir. Su ve suyun sürdürülebilirliğine ilişkin konulara öğretim programlarında yer verilmesinden dolayı, öğrencilere rol model olan öğretmenlerin bu konudaki yeterlilik ve su okuryazarlık düzeyleri önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle bu araştırmanın temel amacı, verilen su eğitimi ile öğretmenlerde su okuryazarlığı düzeyinin geliştirilmesi ve buna yönelik öğretmenlerin proje/etkinlik üretmelerinin sağlanmasıdır. Bu nedenle, bu araştırmada öğretmenlerde suyla ilgili, bilişsel olarak, tutum olarak ve beceri (devinişsel) olarak davranış değişikliği oluşturulması amaçlanmıştır. Ancak bu şekilde, su okuryazarı olan öğretmenlerin yetiştireceği öğrencilerin ve geleceğin yetişkinlerinin bilinçli su tüketmelerinin, yerel-ulusal ve küresel politikada ve tarihsel süreçte suyun yeri ile toplumsal olarak suyun önemini kavramalarının ve su okuryazarı bireyler olarak yetişmelerinin sağlanabileceği düşünülmektedir.

Bu araştırmada öğretmenlerin su okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin kendi sınıflarında su okuryazarlığını oluşturacak şekilde etkinlikler geliştirerek uygulamaya teşvik edilmeleri amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, İstanbul İli Bahçelievler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilkokullarda görev yapmakta olan 17 Sınıf Öğretmenine uzaktan eğitim yoluyla haftada 2 saat olmak üzere toplam 8 hafta süresince su konusu ile bu konunun okul içi-okul dışı öğrenme ortamlarındaki uygulamaları konusunda eğitimler verilmiştir. Araştırmanın ikinci kısmında ise öğretmenler su okuryazarlığı konusunda öğrenme etkinlikleri geliştirmiş ve öğrencileriyle bu uygulamaları gerçekleştirmişlerdir. Eğitim kapsamında öğretmenlerin suya ilişkin temel bilgiler kazanması sağlanmış, ikinci kısımda ise öğretmenlerin suya yönelik etkinlik geliştirmelerine rehberlik  edilmiştir. Teorik ve uygulamalı olarak verilen eğitimin etkililiğini belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile Yansıtıcı Görüş Formu uygulanmış, ayrıca Su Kavrama Testi, Su Okuryazarlığı Ölçeği ile Su Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, verilen eğitimlerin öğretmenleri kendi sınıflarında suya yönelik uygulamaları etkili bir şekilde uygulamaya teşvik ettiği, öğretmenlerin su konusunda okullarında gerçekleştirdikleri uygulamaların sürdürülebilir çevre ve sınırlı olan kaynakların kullanımı yönünde olumlu katkılar sağladığı düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Su Okuryazarlığı, Suyu Kavrama, Suya Karşı Tutum, İlkokul Öğretmenleri