73. Türkiye Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 24 - 28 Mayıs 2021, ss.673-677, (Tam Metin Bildiri)
İstanbul
Üniversitesi – Cerrahpaşa, Jeoloji Mühendisliği Bölümü Bünyesinde Yeni Kurulan
“Jeokronoloji ve Jeokimya Laboratuvarı” Analiz
Rutinleri
ve Değerlendirme Sistematikleri
ÖZ
Yüzyılın son çeyreğinde, modern analitik cihazlardaki gelişmeler
yerbilimlerinde geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Tüm kayaç jeokimyası,
izotop oranlarının belirlenmesi ve tek bir mineral tanesinde nokta analizler yer
bilimcilerin geçmiş jeolojik olayları ve yerkürenin evrimini anlamasında önemli
katkı sağlamıştır. Son yıllarda yerbilimleri alanında yapılan projelerde
bütçelerin önemli bir kısmının analiz giderlerine ayrılmış olması; uluslararası
laboratuvarlara ve bilim insanlarına ihtiyacı ve bağımlılığı artırmıştır. Bu
gelişmeler çerçevesinde ülke bilim insanlarının ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa (İÜC), Mühendislik Fakültesi,
Jeoloji Mühendisliği Bölümü bünyesinde “Jeokronoloji ve
Jeokimya Laboratuvarı” kurulmuştur. Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon
birimlerince desteklenen “FBG-2017-23384” numaralı ve “Jeokronoloji ve Jeokimya
Laboratuvarı Kurulumu” isimli güdümlü projeleri desteklenen laboratuvarda ESI
NWR 213 Lazer Aşındırma, Perkin-Elmer NexION 2000
ICP-MS ve Perkin-Elmer Avio 200 ICP-OES cihazları kurulmuştur. Laboratuvarda Türkiye'de
ilk defa dünya standartlarında LA-ICP-MS U-Pb yaş tayinleri gerçekleştirilmiştir.
Bunun yanı sıra toplam kaya jeokimya analizleri (ana oksit
ve iz element) ICP-OES ve LA-ICP-MS cihazları kullanılarak, düşük belirleme
limitleri (ppm ve ppt düzeyinde) ve hata payları ile gerçekleştirilmektedir.
Laboratuvarda yaş tayinlerinin yanı sıra metalik maden, sıvı kapanım,
arkeolojik materyal ve çevresel kimya ölçümleri gerçekleştirilmektedir. Bu
genişletilmiş metin kapsamında, U-Pb
LA-ICP-MS yaş
tayinleri ve ICP-OES/ICP-MS
toplam kaya analizlerinin, örnek hazırlama rutinleri ve ölçüm parametreleri
tanıtılacaktır.