KANSER HASTALARINA BAKIM VEREN AİLE ÜYELERİNİN KANSER KORKUSU İLE YAŞAM YÖNELİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
8. Ulusal 4. Uluslararası Temel Hemşirelik Bakımı, Çanakkale, Türkiye, 1 - 03 Ekim 2026, ss.213-214, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Çanakkale
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.213-214
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Giriş ve Amaç: Kanser, ölüm ve çaresizlikle ilişkilendirilen önemli bir sağlık sorunu olup bireylerde belirgin düzeyde korku ve kaygıya neden olabilmektedir. Kanser hastaları ve bakım veren aile üyelerinde görülen anksiyete, depresyon ve korkunun yaşam kalitesi ve yaşam yönelimi üzerinde önemli etkileri olduğu belirtilmektedir. Kanser korkusunun bireyler üzerindeki etkilerini ortaya koymak ve bu korkunun yönetimine yönelik etkili stratejiler geliştirilmesi hem birey hem de toplum açısından kanser korkusunun olumsuz sonuçlarının önlenmesi için oldukça önemlidir. Hemşireler, toplumda kanser farkındalığının arttırılması, bireylerin kanser korkusu düzeylerinin ve bu korkuyu etkileyen faktörlerin belirlenmesi, ayrıca sağlığın korunması ve geliştirilmesine yönelik girişimlerin planlanması ve uygulanmasında önemli sorumluluklar üstlenmektedir. Araştırma, kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin kanser korkusu ile yaşam yönelimi arasındaki ilişkiyi ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla gerçekleştirildi.
Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olup örneklemini Temmuz 2025–Şubat 2026 tarihleri arasında Tekirdağ ilinde bulunan bir şehir hastanesinde tedavi gören kanser hastalarına bakım veren 150 aile üyesi oluşturmuştur. Veriler, Yapılandırılmış Bilgi Formu, Kanser Korkusu Ölçeği (KKÖ) ve Yaşam Yönelimi Testi (YYT) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, t-testi, ki-kare testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Bakım vericilerin yaş ortalamasının 49,04±12,07 yıl, %64’ünün kadın ve %76,7’sinin evli olduğu belirlendi. Katılımcıların KKÖ toplam puan ortalaması 36,61±12,97, YYT toplam puan ortalaması ise 18,82±4,60 olarak saptandı. Doğrudan Korku alt boyut puan ortalaması 19,68±6,76, Dolaylı Korku puan ortalaması 16,93±7,97 olarak belirlendi. Kanser Korkusu Ölçeği puan ortalaması ve Yaşam Yönelimi Testi puan ortalaması arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Ayrıca bakım vericilerin bireysel özelliklerine göre KKÖ ve YYT puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi.
Sonuç: Kanser hastalarına bakım veren bireylerin orta düzeyde kanser korkusuna sahip olduğu ve genel olarak iyimser bir yaşam yönelimi sergilediği belirlenmiştir. Hemşireler tarafından, kanser hastalarına bakım veren aile üyelerinin/bakım vericilerinin psikososyal gereksinimlerinin düzenli olarak değerlendirilmesi ve destekleyici bakım hizmetlerinin tüm bakım vericileri kapsayacak şekilde planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kanser korkusu, yaşam yönelimi, bakım veren aile üyeleri