Akademik Veri Yönetim Sistemi
12. Ulusal Alzheimer Kongresi, Eskişehir, Türkiye, 29 Eylül - 02 Ekim 2022, ss.47, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Şizofreni ve Frontotemporal demans (FTD) sosyal davranışlar ile işlevsellik alanında bozulmalarla karakterize sendromlardır. Ayırıcı tanı sürecinde FTD ve şizofreni ayrımında tanısal zorluklar yaşanabilmektedir. Bu sunumda FTD ve şizofreni açısından tanısal değerlendirme yapılan iki olgu örneği ile bu iki patolojinin ortak ve ayırıcı özelliklerini tartışmayı amaçladık.
Olgu: Olgu-1: 61 yaşında, kadın hasta, unutkanlık, sinirlilik, öz bakımda azalma ve kendi kendine konuşma şikayetleriyle yakınları tarafından polikliniğimize getirildi. Hastanın şikayetlerinin beş yıl önce başlayıp son aylarda şiddetlendiği; 3 yıl önce nöroloji hekimi tarafından demans öntanısı ile donepezil 10 mg/gün başlandığı, ancak hastanın takiplere devam etmediği ve düzenli ilaç kullanmadığı öğrenildi. Muayenesinde zaman oryantasyonu bozuktu, kooperasyon kısıtlıydı ve afekti labildi. Konuşmasında ekolali, verbijerasyon vardı ve çağrışımları gevşemişti. Nörolojik muayenesinde tüm ekstremitelerinde refleks myoklonus saptanması dışında özellik yoktu. Psikotik bozukluk öntanısıyla tetkikleri planlandı. Nöropsikolojik testte (NPT) tüm kogntif alanlarda ileri düzeyde yetersizlik olduğu görüldü. Kontrastlı kranial MR yaşına göre atrofikti. Kranial PET-MR’ı ve lomber ponksiyon ile alınan BOS tetkikleri FTD ile uyumlu bulundu.
Olgu-2: 57 yaşında erkek hastada öz bakımda azalma, kişilik değişikliği, kendi kendine konuşma gelişmesi ve evden kaçıp dışarıda yaşamaya başladığı için ailesi tarafından getirildi. Eski başvuru öyküsü olmayan hastanın otuz yaşında ortaya çıkan ve yaklaşık bir ay süren işitsel halüsinasyonlar, referans hezeyanları ve absürd davranışlar şeklinde dönemsel semptomlarının olduğu, fakat medikal takibinin yapılmadığı bilgisi alındı. Son bir yıldır içe kapanma, mizaç değişiklikleri ve sosyal alanda uygunsuz davranışları gelişmeye başlayınca ailesi tarafından psikiyatri polikliniğine getirildi. Muayenede apatik görünüyordu. Nörolojik muayenede glabella ve snout refleks pozitifliği dışında özellik yoktu. Kognitif test sonucunda yürütücü işlev alanlarında bozulma görüldü. Kranial PET-MR sonucu FTD ile uyumlu olarak yorumlandı. Psikotik özellikler gösteren FTD tanısı düşünülerek tedavisi düzenlendi.
Sonuç: FTD’nin davranışsal varyantı ve ailesel formları hezeyan ve halüsinasyonlarla karakterize olabilmesi sebebiyle nöropsikiyatrik belirtilerin görülebilmektedir. Nöropsikolojik değerlendirme, nöro-görüntüleme ve laboratuar araştırmaları iki hastalığın ayırt edilmesinde mühim rol oynamaktadır.