Akademik Veri Yönetim Sistemi
12. Ulusal Hidroloji Kongresi, Samsun, Türkiye, 16 - 19 Ekim 2024, cilt.1, ss.458-465, (Tam Metin Bildiri)
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli deprem afetinden kısa bir süre sonra, 15 Mart 2023 tarihinde Şanlıurfa İlinde sel afeti meydana gelmiştir. Meydana gelen sel afeti 17 kişinin hayatını kaybetmesine ve büyük oranda maddi hasara neden olmuştur. İki afetin 37 gün gibi kısa sürede arka arkaya meydana gelmesi bölgede selin etkisinin çok daha şiddetli hissedilmesine neden olmuştur. Bu çalışma kapsamında, sel afetinin nedenlerinin veya afetin boyutunun artmasına neden olan durumların incelenmesi ve bu hususta menfez ve köprülerde ve dere kesitlerinin genişletilmesine yönelik çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştir. Bu amaçla, Şanlıurfa ilindeki sel afetinin incelenmesinde Watershed Modeling System (WMS), Hydrologic Engineering Center–Hydrological Modeling System (HEC–HMS) ve Hydrologic Engineering Center–River Analysis System (HEC–RAS) programları kullanılarak hidrolojik ve hidrolik modelleme gerçekleştirilmiştir. Bölgede taşkından etkilenen ve bu çalışma kapsamında incelenen 6 bölge belirlenmiştir. Seçilen 6 bölge için 6 alt havza oluşturulmuştur. Daha sonra, ilk olarak WMS ile havzaların karakteristik özellikleri elde edilmiş, ikinci olarak HEC–HMS ile hidrolojik model oluşturulmuş ve son olarak HEC-RAS ile 2 boyutlu hidrolik modelleme yapılarak taşkın yayılım haritaları oluşturulmuştur. Oluşturulan modeller ile taşkın afetinin nedenleri sayısal olarak ortaya konulmuş ve etkileri analiz edilmiştir. Özellikle kanal kesitlerinin yetersiz olması, kanal giriş ve çıkış noktalarına yerleştirilen demir parmaklıklar, dere kret kotunun altında kalan yapıların bodrum katları, köprü ve menfezlerin yetersiz tasarımı, nehir yatağına yapılan yerleşimler ve nehir yataklarının değiştirilmesi gibi faktörlerin sel afetinin boyutunun artmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma kapsamında her bölge için yapısal çözüm önerisi geliştirilmiş ve sonuçları sunulmuştur.