Küresel Agrega Endüstrisi ve Türkiye
Madencillik Türkiye, sa.114, ss.78-98, 2023 (Hakemsiz Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2023
- Dergi Adı: Madencillik Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.78-98
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Agrega sektörü, bir ülkenin kalkınması için gerekli olan tüm mühendislik yapılarının inşaat hammaddesini sağlamaktadır. Agrega, “hava ve suyun” ardından dünyada en çok kullanılan malzemedir. Dünyada kişi başı saatte ortalama 1 kg agrega tüketilmektedir. Agregalar kritik olmamakla birlikte, kullanımı zorunlu, sürekli tedarik edilmesi gereken önemli bir hammaddedir. Bir ülkenin veya mega kentin büyüme/gelişme sürecinde artan nüfus ve yapılaşmanın yanı sıra, sanayi ve altyapı yatırımlarını sürdürme zorunluluğu, agregayı kişi başına en çok tüketilen yapı malzemelerinden biri haline getirmektedir. Agregalar kum, çakıl, kırmataş, geri dönüştürülmüş (bina yıkıntı atıkları, köprü, yol vb. yapıların tadilatı ve yenilenmesi nedeniyle ortaya çıkan atıklar, asfalt ve beton atıkları, tünel kazı atıkları vb.) ve yapay üretilmiş malzemelerdir. Sadece asfalt ve beton agregası, demiryolu balastı, zırh taşı, gabion, yol yatağı için temel malzemesi, dolgu malzemesi vb. olarak değil, aynı zamanda çimento hammaddesi olarak da gerekli oldukları açıktır. Avrupa Agrega Üreticileri Birliği (UEPG) Başkanı Antonis Antoniou Latouros (2023)'un belirttiği gibi; sudan sonra dünyada en çok tüketilen ikinci doğal kaynak olan agrega, yılda40milyartonuaşanüretimmiktarıylaher yıl ekvatorun etrafına 27metre genişliğinde ve 27 metre yüksekliğinde bir duvar inşa etmeye yetecek miktardadır. Dünyanın birçok yerinde bu malzemenin aşırı kullanımına ilişkin farkındalığın sınırlı olması, uzun vadeli hedeflerin kısa vadeli ihtiyaçlara göre önceliklendirilmesini engellemektedir. Dikkatli bir şekilde yönetilmediği takdirde, agrega üretimi önemli çevresel ve sosyal etkilere yol açarak, özellikle küçük ada ülkeleri, deltalar, kıyılar ve nehir havzaları gibi dinamik ortamlarda gelecekteki gelişmeleri sekteye uğratabilir.