Kanser Tedavisinde RNA Modifikasyonu Temelli Yaklaşımlar


Ekizoğlu S., Ulutin A. N. T.

Kanserle Mücadelede Geleceğe Yönelik Stratejiler, Turgut Ulutin, Editör, Turkiye Klinikleri, Ankara, ss.12-19, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Turkiye Klinikleri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.12-19
  • Editörler: Turgut Ulutin, Editör
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Ribonükleik asit (RNA) yaşamda anahtar rol oynayan bir moleküldür. Yaşam boyu ortağı olan DNA ile birlikte birçok hücresel metabolik olayı yönlendirir ve protein sentezinde bir orkestra şefi gibi iş görür. RNA’da meydana gelen modifikasyonlar; RNA’nın kararlılığını, kırpılma özelliklerini, translasyonu ve immün yanıtı etkilediğinden, gen ifadesinin ve hücresel işlevlerin önemli düzenleyicileri konumundadır. N6-metiladenozin (m6A), psödoüridin (Ψ) ve 5-metilsitozin (m5C) gibi RNA modifikasyonlarında meydana gelen bozukluklar genellikle kanser gelişimi, metastaz ve tedaviye direnç ile doğrudan ilişkilidir. Son yıllarda elde edilen yeni bilgiler sayesinde RNA modifikasyonları umut veren onkolojik tedavi hedefleri olarak görülmektedir. CRISPR aracılı düzenleme, RNA tabanlı terapötikler ve küçük moleküllü inhibitörler, RNA modifikasyonlarından sorumlu molekülleri hedef alarak kanserle ilişkili yolakları değiştirmek için yeni yöntemlerin geliştirilmesine imkân sağlamaktadır. Ayrıca, RNA modifikasyonları araştırmalarındaki gelişmeler, kanser immünoterapileri ve aşılarını geliştirmeyi mümkün hale getirmiştir. Bu bölümde özellikle kanser tedavisinde kullanılabilecek RNA temelli yaklaşımlar, RNA modifikasyonlarında etkili olan moleküller ve çeşitli RNA modifikasyonları irdelenecektir.

Ribonucleic acid (RNA) is a molecule that plays a key role in life. Together with its lifelong partner, DNA, it directs many cellular metabolic events and functions like an orchestra conductor in protein synthesis. Since modifications of RNA affect the stability, splicing properties, translation and immune response, it is considered an important regulator of gene expression and cellular functions. Defects in RNA modifications such as N6-methyladenosine (m6A), pseudouridine (Ψ) and 5-methylcytosine (m5C) are often directly linked to cancer development, metastasis and resistance to treatment. Thanks to the recent data, RNA modifications are seen as promising oncological treatment targets. CRISPR-mediated editing, RNA-based therapeutics, and small molecule inhibitors enable the development of new methods to alter cancer-related pathways by targeting RNA modifying molecules. Nevertheless, advances in research on RNA modifications have made it possible to develop cancer immunotherapies and vaccines. This section examines RNA-based approaches for cancer treatment, various RNA modifications and molecules that are effective in these modifications.