Akademik Veri Yönetim Sistemi
İki Alan, Tek Perspektif Ahi Teşkilatı ve Vikader Geometri ve Sudoku, Öğr. Gör. Dr. KİFAYET ÖZKUL,ECE ÖZKUL,Öğr. Gör. GÜLÇİN METE, Editör, All Sciences Academy, Konya, ss.5-32, 2026
Türk ve İslam sanatında geometri, yalnızca yüzeyi süsleyen dekoratif bir unsur değil; bilginin düzenlenmesi, varlığın kavranması ve zihinsel disiplinin inşasında kullanılan köklü bir düşünme dili olarak değerlendirilebilir. Tekrar, simetri, renk dengesi, süreklilik, oran ve boşluk gibi ilkeler estetik bir bütünlük sağlamanın ötesinde, zihinsel düzeni, bilişsel dengeyi ve sonsuzluk fikrini mümkün kılan yapısal bir sistem oluşturur. Bu çalışma, Türk ve İslam sanatında belirginleşen geometrik düzen anlayışı ile çağdaş bir mantık oyunu olan Sudoku arasında doğrudan bir tarihsel aktarım ilişkisi kurarken, geometrik motiflerde gözlenen zihinsel, düşünsel ve bilişsel sürekliliği ön plana çıkarmaktadır. Aritmetik işlemden ziyade örüntü kurma, mantıksal çıkarım ve sabır temelli süreçleri esas alan Sudoku, geometrik motiflerin temelinde yer alan ızgara sistemini kullanarak zihinsel düzen kurma pratiğini farklı bir alanda yeniden üretmektedir. Bu bağlamda Sudoku, kadim geometrik düşüncenin modern zihinsel alandaki bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla geometrik motiflerden Sudoku’ya uzanan hatta kültürel süreklilik korunurken, bu çalışma geometrinin sanattaki işlevselliği ile güncel bir düşünme yöntemi olan Sudoku’yu birlikte ele alarak, her iki yapının ortak zihinsel ve bilişsel temellerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Türk ve İslam sanatı, Geometri, Motif, Sudoku, Tekrar, Bilişsel Disiplin.