35. Ulusal Kimya Kongresi, Diyarbakır, Türkiye, 9 - 12 Eylül 2024, ss.476, (Özet Bildiri)
Özellikle birçok bitki ve hayvan türlerinde yaygın olarak bulunan kinon türevi bileşikler, biyolojik
sisteme uygun mekanizmaları ile gözde çalışma konuları arasındadır. Kinon yapılarının
biyolojik aktiviteleri, yükseltgenme-indirgenme kapasiteleri, radikalik anyon oluşumunda
elektron kabul edebilme kapasiteleri gibi özelliklerinden kaynaklanır [1-3]. Bu önemli organik
bileşiklerden özellikle fenil, metil, halojen gibi değişik gruplar içeren kinon iskeletine sahip
bileşikler, doğal ürünlerden elde edilebilmeleri ve biyolojik aktiviteleri sayesinde sentetik ve
farmakolojik kimyacıların gözdesi haline gelmişlerdir [4].
Çalışmamızda başlangıç bileşiği olarak 2,3-diklor-5-nitro-1,4-naftokinon bileşiği literatüre göre
sentezlenmiştir [5]. Sentezlenen bu bileşik ile para konumunda halojen bulunduran tiyofenol
bileşiklerinin reaksiyonları incelenmiştir. Mono ve di-(ariltiyo)sübstitüye-5-nitro-1,4-naftokinon
yapıları elde edilmiştir. Bileşiklerin saflaştırılması sonrası kimyasal yapıları spektroskopik yöntemlerle
(NMR, FT-IR, MS) aydınlatılmıştır.
Figür 1. Mono ve di-(ariltiyo) sübstitüye-5-nitro-1,4-naftokinon türevleri.
Anahtar Kelimeler: 4-Halojeno tiyofenol, kinon türevleri, 5-nitro-1,4-naftakinon.
Teşekkür: Bu çalışma Tübitak 2209A kapsamında desteklenmektedir.
Kaynaklar
[1] Abraham I, Joshi R, Pardasani P, Pardasani RT. Recent Advances in 1,4-Benzoquinone Chemistry, J. Brazil
Chem Soc., 2011, 22(3): 385-421.
[2] Neves, A.P., Pereira, M.X.G., Peterson, E.J., Kipping, R., Vargas, M.D., Silva-Jr, F.P., Carneiro, J.W.M., Farrell,
N.P. Exploring the DNA binding / cleavage, cellular accumulation and topoisomerase inhibition of
2-hydroxy-3-(aminomethyl)-1,4-naphthoquinone Mannich bases and their platinum(II) complexes. J.
Inorg. Biochem., 2013, 119: 54-64.
[3] Noller, C.R. Chemistry of Organic Compounds, 3nd Edition, W.B. Saunders Company, USA, 1966.
[4] Egleton, J.E., Thinnes, C.C., Seden, P.T., Laurieri, N., Lee, S.P., Hadavizadeh, K.S., Measures, A.R., Jones,
A.M., Thompson, S., Varney, A., Wynne, G.M., Ryan, A.; Sim, E., Russell, A.J. Structure-activity relationships
and colorimetric properties of specific probes for the putative cancer biomarker human arylamine
N-acetyltransferase 1. Bioorganic & Medicinal Chemistry, 2014, 22(11): 3030-3054.
[5] Gwon, T.S., Lee B.W., Yoon J.Y., Doh, M.K. Synthesis and electrochromism of intermolecular chargetransfer
complex dyes. Bull. Korean Chem. Soc., 1998, 19 (12):1337-1341.