Akademik Veri Yönetim Sistemi
Dermatoloji ve Kozmetalojide Gelişmeler Kongresi 2024, Antalya, Türkiye, 16 Nisan 2024, ss.1, (Özet Bildiri)
TOPİKAL TEDAVİYE DİRENÇLİ ALOPESİ AREATA’DA UPADASİTİNİB İLE HIZLI KLİNİK YANIT ALINAN BİR OLGUDr. Fatma Şahin, Prof. Dr. Server Serdaroğluİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp FakültesiDeri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı Alopecia Areata, anagen saç foliküllerini hedef alan, non-skatrisyel saç dökülmesine neden olan kronik, immün aracılı bir hastalıktır.(1) Hastalık en sık saçlı, deride normal deri görünümünde, foliküler açıklıkların görülebildiği, sınırları belirgin yuvarlak veya oval şekilli alopesik yama olarak ortaya çıkar ancak kaş, kirpik, sakal ve ekstremite kıllarında da kayıp görülebilir.
Mevcut araştırmalar, bu hastalığın gelişiminin interferon, interlökin ve CD8+ T hücreleri gibi sitokinlerle ilişkili olduğunu ileri sürmektedir.(2) JAK-STAT sinyal yolu, interferon ve bazı interlökinler gibi sitokinler için ortak bir alt sinyal yoludur.(2) Bu nedenle, JAK-STAT sinyal yolundaki Janus kinazın düzenlenmesi, Alopesi areata'nın tedavisinde yeni yöntemler sunabilir. Çok sayıda çalışma, Baricitinib ve Tofacitinib gibi birinci nesil JAK inhibitörlerinin Alopesi areatada önemli klinik yanıt gösterdiğini ortaya koymuştur. Ancak bu ilaçların yan etkileri de oldukça dikkat çekicidir. İkinci nesil JAK inhibitörü olan Upadacitinib, birinci nesil ilaçlara kıyasla daha yüksek düzeyde selektif JAK1 inhibisyonu ve daha iyi bir güvenlik profili sunmaktadır.(3)
Amaç: Topikal tedavilere dirençli seyreden upadasitinib ile hızlı ve güvenli klinik yanıt elde edilen bir olgu sunulmuştur.Olgu:14 yaş erkek hasta 2 yıldır alopesi areata tanısıyla takip edilmekte. Ek hastalık ilaç kullanımı yok. Hastanın boyu 185 cm, ağrlığı 85 kg’dır. Saçlı deride alopesik yamaları bulunan hastanın kaşlarında, kirpiklerinde vücut kıllarında dökülme yok. ilk olarak 2022 yılında tanı alan hasta tanıdan bu yana topikal steroid, topikal minoksidil, intralezyonel steroid, ve topikal immünoterapi tedavileri almakta. Yeterli klinik yanıt alınamayan hastaya upadasitinib 15 mg tedavisi planlandı. Hastanın hemogram, ast, alt, üre, kreatinin, sedimentasyon, crp, kreatinin kinaz, hbsag, anti hbs, anti hbc ıgg, anti hıv, anti hcv değerleri paag’si ve quantiferon testleri tedavi öncesinde değerlendirilmiş olup anormallik gözlenmedi Başlanç salt skoru:70 olan hastada tedavinin 12. Haftasında salt skoru:40 olup vellus çıkışı gözlendi. Hastada 12 haftalık tedavi süresince herhangi bir yan etki gözlenmedi.Tartışma-Sonuç:Alopesi areata kronik tekrarlayıcı seyiriyle hastalarda önemli fiziksel ve psikolojik yüklere neden olmaktadır. Bu yüzden saç dökülmesinin mümkün olan en kısa sürede durdurulması ve görünümün eski hale getirilmesi oldukça önem taşımaktadır. Fareler üzerinde yapılan hayvan deneyleri, Alopesi areatanın patogenezinde, JAK1 ve JAK3'ün aracılığıyla INF-γ üretmek üzere CD8 + T hücrelerinin aktivasyonunun rol oynadığını ortaya koymuştur.(3) INF-γ tarafından JAK1 ve JAK2 aracılığıyla foliküler epitel hücrelerinin aktivasyonu, IL-15 seviyesinde artışa yol açar. IL-15 ise CD8+ T hücrelerinin yüzeyindeki spesifik reseptörlere bağlanır ve JAK1 ve JAK3 aracılığıyla INF-γ seviyelerinde artışa neden olur. INF-γ, saç folikülünün bağışıklık mekanizmasının bozulmasına ve otoimmün sistemin saldırılarına karşı savunmasız hale gelmesine neden olur .(3) Bu şekilde oluşan pozitif geri bildirim yolu, geleneksel topikal tedavilerde klinik etkinliği zayıflatıp, hastalığın tekrarlamasına neden olabilir. Bu nedenle, JAK inhibitörlerinin JAK sinyal yolağını bloke ederek pozitif geri bildirim döngüsünü bozmak için kullanılması, Alopesi areata tedavisinde yeni bir strateji olarak ortaya çıkabilir.
Sonuç olarak,bizim vakamızda da olduğu gibi Alopesi areata tedavisinde Upadacitinib ile hızlı şekilde tatmin edici klinik sonuçlar elde edilebileceği görülmektedir. 2-Zhou C, Li X, Wang C, Zhang J. Alopecia Areata: an Update on Etiopathogenesis, Diagnosis, and Management. Clin Rev Allergy Immunol. 2021;61(3):403–423.
3-He X, Yang D, Lai L, Lang J, Wei K, Xiao M. Upadacitinib for Alopecia Areata in Different Backgrounds: A Case Series. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2024 Mar 9;17:565-571.