Akademik Veri Yönetim Sistemi
39. Ulusal Nefroloji Kongresi, 32. Ulusal Nefroloji Hemşireliği Kongresi, Antalya, Türkiye, 9 - 13 Kasım 2022, ss.138, (Özet Bildiri)
BÖBREK NAKİL ALICILARINDA CİNSEL SORUNLAR: NİTEL BİR ÇİFT ÇALIŞMASI
Öykü Kara1, Rukiye İnal2, Kübra Gürcan2, Nilay Şimşek2, Nurhan Seyahi3, Ayfer Özbaş1, Burç Çağrı Poyraz4
1İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul
2İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, İstanbul
3İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul
4İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul
Giriş: Böbrek nakli, alıcıların ve eşlerinin cinsel yaşamını etkileyebilmekte, evlilikler ve ilişkiler için tehdit oluşturabilmektedir. Literatürde böbrek nakli sonrası alıcıların %36-60’ının cinsel sorun yaşadığı bildirilmektedir. Böbrek nakilli bireylerle cinselliğin kişilerarası doğası ışığında yapılan çalışmalarda hastaların eşleri ile görüşlerinin yer aldığı çalışmaların kısıtlı olduğu görüldü. Bu fenomenolojik nitel araştırmada, böbrek nakil alıcılarının ve eşlerinin cinsel yaşamlarındaki deneyimlerinin ve sorunlarının belirlemesi amaçlandı.
Yöntemler: Araştırma gerekli izinler alındıktan sonra, bir üniversite hastanesinin organ nakli merkezinde Temmuz-Ağustos 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini, araştırmanın yapıldığı tarihlerde araştırmaya katılmayı kabul eden, dahil edilme kriterlerine uygun 12 böbrek nakli alıcısı ve eşleriyle birlikte 24 birey oluşturdu. Araştırmanın verileri, literatür doğrultusunda böbrek nakil alıcıları ve eşleri için ayrı ayrı oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formları ile derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak ve ses kaydı alınarak toplandı. Görüşmelerin eşler arasında aktarımı olmayacağına dair taahhüt verildi. Eşler arasında düşüncelerin paylaşımının olmaması için görüşme randevuları ara verilmeden sıralı görüşme ile sağlandı. Görüşmelerin tamamı nitel araştırma deneyimi olan iki araştırmacı tarafından, çözümleme ise nitel araştırma deneyimi olan bir araştırmacı ve bir klinik psikolog tarafından gerçekleştirildi. Verilerin çözümlenmesi kodlama ve içerik analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan böbrek nakil alıcılarının yarısının erkek, diğer yarısının kadın cinsiyete sahip olduğu belirlendi. İçerik analizi sonuçları ile böbrek nakil alıcısı ve eşlerinden cinsel aktiviteye ilişkin değişimler, böbrek nakli sonrası güvenli cinsel ilişki, cinsel ilişki sorunlarının nedeninin anlaşılamaması ve sağlık endişesi ortak temaları elde edildi.
Sonuç: Araştırma sonuçları, böbrek nakli alıcılarının ve eşlerinin nakil sonrası cinsel yaşamlarının böbrek hastalığı öncesi döneme göre olumsuz, hastalık sonrası ve nakil öncesi döneme göre olumlu etkilendiğini, cinsel sorunlarının çözümü için herhangi bir profesyonel yardım veya destek isteğinde bulunmadıklarını ortaya koydu.
Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, transplantasyon, cinsellik, cinsel sorunlar, nitel araştırma