Kedi ve Köpeklerin Yangısal Bağırsak Hastalığında Terapötik Helmintler

Creative Commons License

Bilgiç B., Bakay B. B., Ülgen Saka S., Or M. E.

Türkiye Klinikleri Veteriner Bilimleri Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.92-98, 2020 (Hakemli Dergi)

Özet

Yangısal bağırsak hastalığı (IBD) insanlarda olduğu gibi kedi ve köpeklerde de yaygın olarak görülen ishal ve kusma gibi gastrointestinal bulgularla karakterize, yangısal ve otoimmün bir hastalıktır. Günümüzde hijyenik yaşam koşullarının yaygınlaşmasıyla birlikte helmintlerin bağırsağa kolonizasyonunun çeşitli yollarla engellenmesi, hastalığın artışında rol oynayan önemli faktörlerden biri olarak düşünülmektedir. Kedi ve köpeklerde lenfositik-plazmasitik, eozinofilik ve granulomatoz yangı, beşeri hekimlikte ise Krohn hastalığı ve ülseratif kolit şeklinde görülen bu yangısal hastalıkta, Th1 hücreleri tarafından IL-10, IL-12, IL-13, IFNγ gibi sitokinler salınır. Bunun yanı sıra, canlılarda helmint invazyonlarına maruziyet durumunda benzer şekilde bağırsak mukozasında Th2 hücreleri tarafından IL-4, IL-5, IL-9, IL-10, IL-13 gibi sitokinler salınmaktadır. IBD ve helmint invazyonuna maruz kalan canlılarda, bağırsak mukozasından Th1 ve Th2 hücre aracılı salınan bu sitokinlerde kendi aralarında polarizasyonlar şekillenir. Beşeri hekimlikte yapılan pek çok çalışmada, polarizasyonlar sonucu IBD oluşumunda rol oynayan sitokinlerde meydana gelen bu baskılanmaların aşırı yangısal reaksiyonları engellediği ve hastalığın klinik semptomlarında azalmaya neden olduğu gösterilmiştir. veteriner hekimliğinde IBD ile ilgili yapılan bazı çalışmalarda, insanlarda olduğu gibi kedi ve köpeklerde de Th1 aracılı benzer sitokin üretimlerinin olduğu gösterilmiştir. Bu derlemede beşeri hekimlikte bu konu ile ilgili yapılan çalışmalardan yola çıkılarak, helmintlerin terapötik etkinliğinin veteriner hekimliğinde de IBD vakalarında önemli olabileceğine dikkat çekmek amaçlanmıştır.