Beykoz 2022 Kent Tarımı Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 24 Aralık 2022, ss.31-60, (Tam Metin Bildiri)
Tarımsal
faaliyetler, gerek kenti beslemek için olsun, gerekse üretim fazlasının
ticaretini gerçekleştirmek için olsun tarih boyunca kent ile yoğun bir ilişki
içerisinde bulunmuştur. Bununla beraber Anglosakson dünyada kentsel tarımın
yeri, sanayileşme sürecinden yoğun bir şekilde etkilenmiş ve çoğunlukla kentin
karşısında konumlandırılmıştır. Kentler, 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında
üretimin, pazarın ve nüfusun daha kolay yönetilebildiği hazır işgücü sağlayan
yönetsel çözümler olarak görülmekte iken, öngörülemeyen büyüme, kentleri
çevresel, sosyo-kültürel ve ekonomik sorunlar yaratan alanlara dönüştürmüştür. Kentlerin
küresel ölçekteki çevresel ve sosyal problemlerin en önemli nedeni olarak kabul
edilmesi ve bu olumsuz etkilere en duyarlı ekosistemlerden biri olması; kentsel
tarımın, kent tarafından yaratılan ve kenti etkileyen sorunların giderilmesinde
önemli araçlardan biri olarak görülmesi ile sonuçlanmıştır.
Kentsel tarım tartışmaları
kentsel tarımın işlevlerinin ve faydalarının ortaya konulması üzerinden
yürütülmektedir. Erken dönem tartışmaların odağı çevre ve ekosistem hizmetleri
ikenson 15 yılda ise bu odağın gıda güvenliği, sağlık, beceri geliştirme ve
istihdam, toplumsal kalkınma ve gıda sistemlerinin değişimine katkıları da
dahil olmak üzere kentsel tarımın çoklu sosyal faydalarına doğru kaydığı
görülmektedir. Son dönemde ise kentsel tarımın gıda adaletine katkıları ve
sosyoekonomik açıdan dezavantajlı toplulukların bundan yararlanıp
yararlanmadığı gibi konular, kentsel tarım tartışmalarında ağırlık kazanmıştır.
Bu makale, kentsel
tarımla ilgili Anglosakson ülkelerdeki bilimsel literatürde yer alan tartışma
konularını ve temaları inceleyerek bunların zaman içerisindeki değişim
süreçlerini, bu tartışmalar kapsamında üretilen argümanların uluslararası
dolaşımı ve bunlara yönelik kamusal aklı, tartışmaların gerçekleştiği arena
(kapalı uzman çevreleri) ve forumları (uzmanlar ve politikacıların dahil olduğu
halka ve sosyal hareketlerin tepkilerine açık tartışma alanları) izlemek ve “Anglosakson
dünyalarda” kentsel tarımla ilgili tartışmaları analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Araştırma sorularını; “Kentsel tarım tartışmalarının, Anglosakson ülkelerin
kendilerine özgü kentleşme süreçleri ile ilişkisi ve benzeşen ya da farklılaşan
yönleri var mıdır; Kentsel tarım temasının ulus ötesi toplumsal hareketler
tarafından sahiplenilme durumları hangi bağlamlarda gerçekleşmektedir; Bir
politika olarak kentsel tarım siyasi veya kurumsal çıkarlar tarafından yönlendirilmekte
midir; Batı ve Küresel Güney üzerinden yapılan kavramsallaştırmalar, kentsel
tarım tartışmalarını ne derecede etkilemektedir” soruları oluşturmaktadır.