22 International Metallurgy and Materials Congress, Istanbul Expo Center, İstanbul, Türkiye, 19 - 21 Eylül 2024, ss.276-279, (Tam Metin Bildiri)
Dijital
teknolojilerin ana bileşenleri olan internet, bilgisayarlar, akıllı
telefonlar, yazılımlar, bulut bilişim, yapay zekâ, sanal gerçeklik ve
artırılmış gerçeklik gibi teknolojik ihtiyaçların değişmesiyle birlikte
daha çevreci teknolojilere gereksinim duyulmaktadır. Lityum iyon pilleri,
modern teknolojinin temelini oluşturan yeniden şarj edilebilir batarya
sistemleridir. Lityum iyon pilleri diğer ikincil pillerle (gümüş-çinko,
nikel-çinko, nikel-hidrojen) karşılaştırıldıklarında sergiledikleri avantajlar:
Kapalı hücre bakım gerektirmemesi, geniş çalışma sıcaklık aralığı, uzun raf
ömrü, çabuk şarj olabilme kabiliyeti, güçlü deşarj kapasitesi, yüksek enerji
verimi, yüksek spesifik enerji ve hafıza etkisinin olmayışıdır. Buna karşın dezavantajları
da vardır: yüksek maliyeti, yüksek sıcaklıklarda bozunması, koruyucu devre ihtiyacının
oluşu, aşırı şarj sonucunda kapasite kaybı veya termal bozunma özellikleridir. Temiz
bir enerji kaynağı olarak, elektrikli araçlarda, elektrikli diş fırçalarında,
işitme cihazlarında ve kol saati gibi birçok alanda şarj edilebilen lityum iyon
piller tercih edilmektedir. Lityum iyon pillerin tercih edilmesinde en önemli
etken, lityumun bir stratejik ham madde olması ve taşıtlarda sürdürülebilir
yeşil bir enerji sağlamasıdır. Fosil yakıt tüketen araçların çevreye verdiği
olumsuz etkilerden dolayı lityum iyon pil gibi yenilenebilir teknolojiler
kullanılarak geliştirilen taşıtlara eğilim artmaktadır. Lityum iyon piller hem kullanışlı
hem geri dönüştürülebilir, hem de tekrar kazanılabilir özelliklere sahip olduğundan
enerji verimliliği açısından da oldukça yüksek bir kaynaktır. Bu enerji
kaynağı, insanlar için sadece sürdürülebilir bir çevresel teknoloji değil aynı
zamanda ekonomik açıdan hammadde geri dönüşümüne katkı sağlayacak bir değerdir.
Elektrikli araçlarda kullanılabilen bu enerji kaynağı piller, fosil yakıt
kaynaklı taşıtların sebep olduğu hava kirliliğinin azaltılmasında büyük rolü
olan önemli bir teknolojik gelişmedir. Geleceğin teknolojisi olarak tanımlanan lityum
iyon pillerin özelliklerini geliştirmek ve dezavantajlarını gidermek için çok
kapsamlı farklı araştırmalar gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada lityum iyon
pil sistemlerinin Türkiye ve Dünya üzerindeki yeri ve sürdürülebilirlik yeşil
enerji alanında son zamanlardaki gelişmeleri ele alınmıştır.