Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tıp ve Sağlık Bilimleri: Modern Analiz, Bulgu ve Araştırmalar, Assoc. Prof. Dr. Müsemma Alagöz Karabel, Editör, Livre de Lyon, Lyon, ss.125-143, 2023
Teknoloji, yaşam kalitesini iyileştirmede önemli bir rol oynar ve aynı zamanda tıbbi uygulamaları ve sağlık hizmetlerini de hızla dönüştürebilir. Bu nedenle insan yaşamına verilen zararı azaltabilecek ve/veya bireysel yaşam kalitesini artırabilecek her türlü teknoloji çok değerli kabul edilmektedir. Sağlık hizmetlerinin sunumunda genellikle sağlığı korumak, hastalığın başlamasını geciktirmek veya önlemek ve sağlık sorunlarına çözüm getirmek için teknoloji kullanılmaktadır. Sağlık hizmetleri sunmak için kullanılan teknolojiler, doktorlara, hemşirelere ve diğer sağlık çalışanlarına işlerini daha az hatayla yapma fırsatı vermekte ve hastaların daha kısa sürede iyileşmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca kullanılan teknoloji, hizmetin verimliliğini ve kalitesini artırmada önemli faktörlerden biridir. Daha yakın zamanlarda, sağlık hizmetlerine yapılan yatırımlar ve beklentiler, hastalığın erken teşhisine, sağlık koşullarının izlenmesine, sağlıklı yaşam tarzlarına ve genel yaşam kalitesine doğru kaymıştır. Sağlık okuryazarlığı düzeyi artan bireyler, sağlıklarının daha çok farkında olup, eriştikleri sağlık teknolojileri aracılığıyla yaşam tarzlarını yöneten ve daha sağlıklı olmak isteyen sağlık tüketicileri haline gelmektedirler. Sonuç olarak, günümüz sağlık tüketicileri, alacakları sağlık hizmetlerini belirlemede daha fazla öne çıkmakta ve daha fazla seçenek talep etmektedir. Bu yüzden de sağlık hizmet sektörü yöneticilerinin; yüksek kalitede sağlık hizmetleri sunarken sunulan hizmetin maliyetini azaltması, mümkün olduğu kadar çok insanın hizmete erişimini sağlaması, her zaman ve her yerde sağlık çalışanlarına kolay şekilde erişim sağlaması, sağlık harcamalarının tedaviden çok koruma ve önleme programlarına yönelik olması, sağlık hizmetlerinin tek bir yerden sunulması yerine hizmet noktalarının dağıtılması ve hastane kalış sürelerinin kısaltılmasıyla birlikte yaşlanan nüfusun ve kronik olarak hasta bireylere sunulan sağlık hizmetlerinin kontrol altında tutulması gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, sağlık hizmetlerinde teknolojiyi yaşam kalitesini artıran ve bir sağlık sorununu çözmek için geliştirilen sistemler, yöntemler, aşılar, ilaçlar, cihazların geliştirdiği yetenekler ve organize bilgilerin uygulanması olarak tanımlamaktadır. Bireylerin beklentileri ve sağlık hizmetlerinin teknolojiden etkilenmesi sayesinde bireylerin sağlık durumları hakkında daha fazla veri toplamasını zorunlu kılmıştır. Bu veriler kişinin alışkanlıklarını, uyku süresini, ilaç kullanım süresini, önceki tıbbi durumları ve tetkikleri, teşhis edilmiş hastalıkları ve daha fazlasını içerir. Giyilebilir teknoloji, bu istenen verileri toplamak için öngörücü araçlar içerir. Giyilebilir teknoloji sayesinde hastalar/bireyler herhangi bir sağlık kuruluşuna gitmeden genel sağlıkları hakkında bilgi alabilmektedir. Hekimlerin hasta durumlarını hastane dışında da uzun süre takip edebilme isteği, evde yapılabilecek öz bakım aktivitelerinin artması ve bireysel/hasta sağlık durumunu takip etme isteği giyilebilir teknolojiye olan ihtiyacı artırmıştır. Giyilebilir teknolojiler ile bireysel ölçüm uygulamalarında -bütünleşik olarak kişinin günlük adım sayısı, uyku süresi, yemek düzeni, stres düzeyi, gibi sağlıklı yaşam öğeleri ile kan şekeri düzeyi, vücut ağırlığı, tansiyon, kalp fonksiyonu ve kandaki oksijen seviyesi gibi tıbbi parametreleri kaydedilebilmektedir. Bireysel ölçümde etkili rol oynayan giyilebilir teknoloji giderek gelişen, küçülen, hafifleyen – bir anlamda, taşınması kolaylaşan- cihazları sayesinde bugün sadece klinik bulguları değil genel sağlık, zindelik ve yaşam kalitesini de ölçebilen araçlar hâlini almıştır. Bu araçların bireylerin yaşam şekillerini kaydederek izlemesi ile hastalıklarını tespit etme ve tedavi sürecini yönetme yoluyla yaşam kalitelerini artırma ve sağlık hizmetlerini evrimleştirme potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir.