Akademik Veri Yönetim Sistemi
12. Hidroloji Kongresi, Samsun, Türkiye, 16 - 19 Ekim 2024, cilt.2, ss.61-63, (Tam Metin Bildiri)
İklim değişikliği sebebiyle hava sıcaklığının artması sonucu hem eriyen buzullar hem de ısısal genleşen suların etkisiyle deniz seviyesi yükselmekte (DSY) ve zamanla yükselişin ivmesi da artmaktadır. Bu çalışmada Terkos Gölü çalışma alanı olarak seçilmiştir. DSY projeksiyonu için Copernicus veri tabanından 2010 yılı yeniden analiz ve 2050 yılı RCP 8.5 ve 2100 yılı RCP 4.5 projeksiyon verilerinden Terkos Gölünün denize boşaldığı yere en yakın deniz seviyesi kullanılmıştır. Model öncelikle 2010 yılı için çalıştırılmıştır. Daha sonra referans yıl 2010 yılı olmak üzere 2050, ve 2100 yılları için deniz seviyesindeki artışlara göre sınır şartları değiştirilerek Hec-Ras programı tekrarlı şekilde çalıştırılmıştır. Terkos Baraj Gölü gideğeninin Hec-Ras programında model alanı, 20mx20m oluşturulan mesh ile DEM tanımlanmıştır. Başlangıç kotu +3,22m ve toplam 3300 metrelik dolanarak denize ulaşan gideğenin kuşbakışı uzunluğu yaklaşık 2300 metredir. 2010, 2050, ve 2100 yılları için sırasıyla 0,00; 0,25; ve 0,50 seviye artışı ve eğimler sırasıyla 0.0014; 0.0009; ve 0.0004 alınmıştır. Hesaplamalarda kullanılan Manning katsayıları hiç değiştirilmemiştir, her eğim için aynı ve 0.06 alınmıştır. İki farklı debi (ortalama
ve maksimum) için hesaplar yapılmış ve 2010 yılı sonuçlarına göre kıyaslanmıştır. Yapılan araştırmaya göre gideğenin uç sınır şartının tanımlandığı denizin seviyesindeki artış ile nehir batık çalışmaktadır. Deniz seviyesi artışı ile hidrolik eğim değişmektedir. Azalan eğim sebebi ile akımın enerjisi azalmakta ve bu yüzden akım hızı düşmektedir. Deniz seviyesindeki artış iletilen debinin azalmasına ve taşkın yayılım alanının artmasına sebep olmaktadır. Bu durum ise aynı yağış miktarının meydana getireceği taşkın için taşkın yayılım alanının ve zararın artmasına sebep olmaktadır.