Amerikan Lise Tarih Ders Kitaplarında Türk Tarihi ile İlgili Olayların Ele Alınış Biçimi


Creative Commons License

Turan İ.

VI. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu, Bolu, Türkiye, 10 - 12 Ekim 2019, ss.331-332, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bolu
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.331-332
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Türkler beşbin yıllık tarihleri boyunca üç kıtada 16 imparatorluk, onlarca küçük devlet ve beylik
kurmuş, Dünya medeniyetine büyük katkılar sağlamışlardır. Bu nedenle Türklerin olmadığı bir
Dünya tarihi yazılamaz. 39 ülkede kullanılan lise tarih ders kitapları incelendiğinde Güney
Amerika kıtasındaki iki ülke hariç bu ülkelerin 37’sinde Türk tarihi ile ilgili konuların değişen
oranlarda ele alındığı görülmektedir. Acaba bu ders kitaplarında verilen bilgiler Türk tarih ders
kitapları ile uyuşmakta mıdır? Bu araştırmanın amacı Türk tarihi ile konuların oldukça geniş
bir şekilde yer bulduğu Amerikan tarih ders kitaplarında Türk tarihi ile ilgili konuların nasıl ele
alındığını ortaya koymaktır. Araştırma için kullanılan 6 kitap amaçlı örneklem yolu ile yaygın
kullanılan ve tanınmış yayın evleri tarafından basılmış güncel Dünya tarihi lise ders kitapları
arasından seçilmiştir. Bu kitaplarda Türk tarihi ile ilgili konuların ele alındığı metinler ve
görseller belirlenmiş, daha sonra elde edilen veri nitel içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırma bulgularına göre Amerikan Dünya tarihi ders kitaplarında “Asya Hunları, Uygurlar,
Kırgızlar, Avrupa Hunları, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler, Macarlar, Kıpçaklar, Selçuklu
Devleti, Gazneliler, Babür Devleti, Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti” tarihine ait
konulara yer verildiği görülmüştür. Bu konularda ele alınırken paylaşılan bilgiler birçok yerde
Türk tarih ders kitaplarında verilen bilgiler ile çelişmektedir. Çelişkili konular hakkında ders
kitabı yazarlarının genellikle yorum yapmaktan kaçındığı bu bilgileri kulladıkları kaynaklardan
alıntılar yaparak yani başkalarının ağzından sundukları görülmüştür