Mikro ve Makro Komplikasyonlu Tip 2 Diyabetes Mellitus’lu Hastalarda TyG İndeksi, METS-IR, TG/HDL-C ve HOMA-IR’nin İnsülin Direncini Belirlemede Rolü

Gelişgen R., Uzun H., Durmuş S., Duvarcı C., Tabak Ö., Şenyiğit A.

Postgraduate Course in Advanced Diabetes, İstanbul, Türkiye, 21 - 23 Kasım 2024, ss.3-7, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.3-7
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

     İnsülin direnci (IR), Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) ve kardiyovasküler hastalıklar dahil olmak üzere çeşitli metabolik anormaliklerle ilişkilidir(1).Patofizyolojik çalışmalar IR'nin proinflamatuar süreci ve dislipidemiyi destekleyerek  arteriyel sertliğin ilerlemesinden büyük ölçüde sorumlu olabileceğini ileri sürmektedir(2).Bu nedenle, IR'nin izlenmesi, T2DM ve komplikasyonlarının önlenmesi ve tedavisi için büyük önem taşır. IR'nin ölçümü için altın standart  yöntem, öglisemik hiperinsülinemik klemptir. Ancak, bu yöntemin karmaşık  ve pahalı olması nedeniyle klinik kullanımı çok kısıtlıdır(1).IR’yi saptamak için alternatif yöntemler geliştirilmiştir.Homeostatic model assesment of ınsulin resistance  (HOMA-IR), IR'yi değerlendirmek için en sık kullanılan indekstir. HOMA-IR açlık durumunda ölçülen insülin ve glukoz düzeyleri kullanılarak hesaplanır(2).Açlık glikozu ve trigliseritlere dayanan trigliserid-glikoz indeksi (TyG indeksi), IR tanısı için basit ve güvenilir  bir ölçüm olarak önerilmiştir (Romero et al.,J Clin Endocrinol Metab. 2010).Bazı çalışmalar TyG indeksinin klinik uygulamada IR'yi değerlendirmede HOMA-IR'den daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymuştur (Vasques et al., Diabetes Res Clin Pract. 2011).TyG indeksinin T2DM'li hastalarda önemli ölçüde yükseldiği ve hastalığı erken önleme için yüksek risk taşıyan kişileri belirlemede kullanılabileceği gösterilmiştir (Silva et al., primary care diabetes, 2020).Metabolic score for insulin resistanc (METS-IR), IR'yi değerlendirmek için yeni, insülin bazlı olmayan bir ölçüm olarak son yıllarda dikkat çekmiştir (Cai et al., Int J Gen Med, 2021).METS-IR ile diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar gibi metabolik bozukluklar arasında ilişki olduğu gösterilmiştir  (Zeng et al., Front Endocrinol (Lausanne), 2024) (Wang et al. Front Endocrinol (Lausanne), 2023).TG/HDL-C oranının insülin direncini ve arteriyel sertlikle pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. (Chen et al., Lipids Health Dis. 2018) (Ren et al., . PLoS ONE. 2016)TG/HDL-C oranı ile yetişkinlerde diyabet insidansı arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalarda daha yüksek bir TG/HDL-C oranının, artmış yeni başlayan diyabet riski ile  bağlantılı olduğu görülmüştür (Liu et al., Front Endocrinol (Lausanne).2022) ( Kim et al., Cardiovasc Diabetol. 2021).TyG indeksi, METS-IR, TG/HDL-C oranı ve HOMA-IR gibi lipid ve insülin direnci indeksleri, T2DM’de  komplikasyonları tahmin etmede yararlı olabilir.Çalışmanın amacı, mikro ve makro komplikasyonlu T2DM hastalarında bu indekslerin klinik yararlılıklarını ve komplikasyonlarla ilgili öngörü  değerlerini incelemektir.Retrospektif kesitsel bir çalışmaİstanbul Atlas Üniversitesi, Medicine Hospital Hastanesi Diyabet Polikliniğine başvuran135 T2DM hastası ve 45 sağlıklı gönüllü kontrol grubu olarak dahil edildi.T2DM hastaları komplikasyonların varlığına göre gruplara ayrıldı. Komplikasyonsuz DM : n=45,Mikrovasküler komplikasyonlu DM  : n=45,Makrovasküler komplikasyonlu DM : n=45İstatistiksel analizler  için SPSS programı kullanıldı.Grup farklıkları ANOVA ve post-hoc karşılaştırma analizleri ileİndeksler arasındaki ilişkiler  Pearson korelasyon analizi ile incelendi.TyG, METS-IR ve TG/HDL-C T2DM’  de komplikasyonları ayırt etmedeki öngörü doğruluğunu belirlemak için ROC analizi yapıldı.Makrovasküler komplikasyonlu DM grubunda en güçlü korelasyon TyG ile  METS-IR  arasında  saptandı (r = 0,811, p < 0,001). TyG indeksi, T2DM’de makrovasküler komplikasyonları tahmin etmek için umut vadeden bir biyobelirteçtir ve klinik risk sınıflandırmasında potansiyel uygulamalara sahip olabilir.Ayrıca insülin direncini değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan HOMA-IR indeksinin , insülin ölçüm doğruluğundaki değişikliklere karşı hassas olması ve  tekrarlanabilirliğinin düşük olması nedeniyle TyG indeksi insülin direncini değerlendirmek için alternatif olarak kullanılabilir.