Yığma Yapılarda Güçlendirmenin Maliyet ve Yapısal Emniyet Açısından Değerlendirilmesi

Akçay C., Yıldızlar B.

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.7, sa.1, ss.34-39, 2019 (TRDizin)

Özet

Son yıllarda yığma yapılar uygulamada tercih sıralamasında popülerliğini yitirerek, yerini çelik, betonarme ya da karma yapılara bırakmıştır. Önceki dönemlerde imal edilmiş ve kısmen günümüzde eser niteliği taşıyan yığma yapıların zaman içerisinde sahip olması gereken yapısal emniyet seviyesinden herhangi bir nedenle uzaklaşarak onarımı ya da güçlendirilmesi gerektiği durumlarda, diğer yapı türlerine göre olanakların kısıtlı olduğu ve konvansiyonel yöntemlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı bilinmektedir. Bazı uygulamalarda yapı dokusu ile paralellik göstermeyen malzeme ve yöntemlerin onarım veya güçlendirme çalışmalarına yön vermesi neticesinde yapının mevcut durumundan daha negatif yönde etkilendiği yapılan analizlerde ortaya çıkmaktadır. Buna bağlı olarak, tarihi yığma yapıların güçlendirilmesinde çelik ya da betonarme elemanların taşıyıcı sistemi olumsuz etkilemesi, yapısal elemanların zayıf olduğu düzlem ya da doğrultularda ilave yüklere yol açması, bunun yanı sıra zaman içerisinde meydana gelen kimyasal reaksiyonların mevcut orijinal malzemede bozulma, deformasyon ve dayanım kaybına neden olması nedeniyle söz konusu elemanlar tercih edilmemektedir. Bu durumda yapının orijinal malzemesi ile uyumlu materyaller ile düşey taşıyıcı elemanlara uygulanan kesit artırımı yaklaşımı benimsenmektedir. Bu çalışmada incelenen tescilli tarihi eser yığma yapı örneğinde, orijinal malzeme dokusuyla uyumlu yeni malzeme kullanılarak düşey taşıyıcı elemanların kesit artırımı yapılması hususunun yapısal emniyete ve maliyete etkisi irdelenmiştir.