Melatoninin Radyasyona Bağlı Akciğer Hasarına Karşı Doza Bağımlı Etkileri: Deneysel Bir Çalışma

Creative Commons License

DEMİR E., YANAR K., Atukeren P., ÖZKAN S., senturk g. e., Ülker M. G., ...Daha Fazla

Namık Kemal Tıp Dergisi, cilt.14, sa.2, ss.126-133, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı, melatonin (MLT) tedavisinin, radyoterapi (RT) sonrasında oluşan pnömonit ve pulmoner fibrozis gibi radyasyon kaynaklı akciğer hasarını (RILI) engelleyip engellemeyeceğini araştırmak ve özellikle doz bağımlı etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tedavi gruplarına 12 Gy RT’yi tek bir dozda uygulamadan önce sırasıyla 100 mg/kg, 50 mg/kg ve 5 mg/kg MLT verilmiştir. 8. haftanın sonunda sıçanlar feda edilmiş ve hematoksilin ve eozin ile boyanmış akciğer dokuları alveoler septum alanına dayalı yarı-quantitatif bir puanlama yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol grubunda ortalama alveoler septum alanı 38+11,07 μm2 bulunmuştur. RT grubunda alveoler boşlukta bozulma ve alveoler septum kalınlaşmasında artış gözlenmiş ve ortalama 42,3+6,60 μm2 olmuştur. 100 mg/kg grubu, en büyük septum kalınlaşması ve alveoler boşlukta en fazla azalmayı göstermiştir ve ortalama 49,0+12,37 μm2 bulunmuştur. MLT 50 mg/kg ve 5 mg/kg grupları ise alveolar morfolojiyi korumuş ve daha az septum bozulması göstermiştir, ortalama sırasıyla 35,0+9,08 μm2 ve 31,1+5,73 μm2 olmuştur. 100 mg/kg grubunun alveolar septum alanı, 50 ve 5 mg/kg gruplarına göre anlamlı şekilde daha büyük bulunmuştur (p=0,034 ve 0,003). Bu bulgu, 100 mg/kg MLT dozunun, yüksek dozda pro-oksidan etkiler nedeniyle, akciğer dokusunda daha fazla profibrotik değişikliklere yol açarak alveoler boşluğun azalmasına neden olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu bulgular, RILI yönetiminde MLT dozajının önemini vurgulamaktadır. 50 mg/kg altı dozlar, alveolar septum bozulmasının daha az olmasını sağlayarak akciğer hasarına karşı koruyucu etki gösterebilir.
Aim: The purpose of our study was to investigate whether melatonin (MLT) can protect against radiation-induced lung injury (RILI) in a rat model, with particular emphasis on dose-dependent effects in preventing pneumonitis and pulmonary fibrosis following radiotherapy (RT). Materials and Methods: Treatment groups received MLT at a dose of 100 mg/kg, 50 mg/kg, and 5 mg/kg before 12 Gy RT in a single fraction. At the end of week 8, rats were sacrificed, and hematoxylin and eosin stained lung tissues were evaluated using a semi-quantitative scoring method based on the alveolar septal area. Results: The mean alveolar septal area was 38+11.07 μm2 in the control group. RT group displayed deteriorated alveolar space and increased alveolar septal thickening with a mean of 42.3+6.60 μm2. 100 mg/kg group displayed the greatest septal thickening and the most alveolar space decrease with a mean of 49.0+12.37 μm2. MLT 50 mg/kg and 5 mg/kg groups displayed preserved alveolar morphology and less septal degradation with a mean of 35.0+9.08 μm2 and 31.1+5.73 μm2 respectively. The alveolar septal area was significantly greater in the 100 mg/kg compared with the 50 and 5 mg/kg groups (p=0.034 and 0,003, respectively). This finding suggests that the 100 mg/kg MLT dose triggered greater profibrotic changes in lung tissues, leading to reduced alveolar space, potentially due to pro-oxidant effects at high doses. Conclusion: These findings highlight the importance of MLT dosage in managing RILI <50 mg/kg doses seem to have potentially less alveolar septum degradatation offering protective effects against lung injury.