FROM SINGULAR TESTIMONY TO RHIZOMATIC DISCOURSE: Language, Memory and Shared Identity in Francophone African Writing


Dinar G., İşler E.

Söylem 5. Uluslararası Filoloji Sempozyumu, Isparta, Turkey, 7 - 09 May 2026, pp.1, (Summary Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Isparta
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1
  • Istanbul University-Cerrahpasa Affiliated: Yes

Abstract

FROM SINGULAR TESTIMONY TO RHIZOMATIC DISCOURSE:

Language, Memory and Shared Identity in Francophone African Writing


Abstract

Éloïse Brezault's Afrique: Paroles d'écrivains (2010) documents the poetic consciousness of a

generation through interviews with leading contemporary Francophone African writers. What defines

this generation is its collective rejection of the restrictive framework imposed by the "Francophone

literature" label, the burden of the "spokesperson for the people" role, and the expectations of Western

publishing markets, as writers claim their own individual voices. This paper analyses this collective

voice through the conceptual lens of the rhizome (Deleuze & Guattari) and Édouard Glissant's

Poétique de la Relation. This framework allows the writers strategies to be examined along three

thematic axes. In the dimension of language, French is not rejected as a colonial inheritance but

transformed from within, reshaped through vernacular speech, oral culture, and local vocabulary,

while some writers opt to return to their native languages altogether. In the dimension of memory,

historically traumatic events such as the Rwandan Genocide are conveyed through experimental

narrative forms that push literary language to its limits; fiction becomes not a means of denying

reality but of bearing it. In the dimension of identity, the writers embrace not a singular and

exclusionary identity rooted in either African or Western origin, but a rhizomatic one that crosses

borders, remains in constant dialogue with the Other, and holds plurality as its defining characteristic.

Read at the intersection of these three axes, Brezault's book emerges as a rich and polyphonic

cartography of the transformation currently underway in contemporary Francophone African writing.

Éloïse Brezault'nun Afrique: Paroles d'écrivains (2010) adlı yapıtı, çağcıl frankofon Afrika

yazarlarıyla gerçekleştirilen röportajlar aracılığıyla adeta bir kuşağın yazınsal bilincini belgeler

niteliktedir. Bu kuşağı tanımlayan şey, "Frankofon edebiyat" etiketinin getirdiği kısıtlayıcı çerçeveyi,

halkın sözcüsü görevinin yükünü ve Batılı yayıncılık piyasasının beklentilerini reddederek birer

bireysel yazar olarak özgün seslerini talep etmeleridir. Bu bildiri, söz konusu ortaklaşa sesi Gilles

Deleuze ve Félix Guattari'nin köksap (ing. rhizome) kavramı ile Édouard Glissant'ın Poétique de la

Relation adlı yapıtı çerçevesinde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçeve, yazarların genel

amaçlarını üç izleksel eksen altında kavramayı sağlar. İlk olarak dil ekseninde Fransızca, bir sömürge

mirası olarak reddedilmek yerine içeriden dönüştürülmekte; sözlü ekin, konuşma dili ve yerel söz

varlığı aracılığıyla yeniden biçimlendirilerek kısmen sahiplenilmekte, kısmen de yerini ana dile

bırakmaktadır. Bellek ekseninde ise Ruanda Soykırımı gibi dile getirilmesi güç tarihsel örselenmeler,

yazınsal dilin sınırlarını zorlayan deneysel anlatı biçimleri aracılığıyla aktarılmakta; kurgu, gerçeği

örtmek için değil tam da taşıyabilmek için başvurulan bir araç haline gelmektedir. Kimlik ekseninde

ise bu yazarlar, Afrikalı ya da Batılı kökene bağlı tekil ve dışlayıcı bir kimlik yerine sınırları aşan,

ötekiyle sürekli etkileşim içinde olan ve çoğulluğu özsel biçimde içinde barındıran bir köksap

kimliğini benimser. Brezault'nun yapıtı bu üç eksenin kesişiminde, çağcıl frankofon Afrika

yazarlığının geçirdiği dönüşümün canlı ve çok sesli bir haritası olarak okunabilir.