Gastronomi Müzesi Ziyaretçilerinin Deneyimleri Üzerine Bir Değerlendirme: Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği
II. ULUSLARARASI MEZOPOTAMYA İNANÇ VE KÜLTÜR TURİZMİ KONGRESİ (IMFCT) 2024, Mardin, Türkiye, 5 - 07 Aralık 2024, cilt.1, ss.525-526, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Cilt numarası: 1
- Basıldığı Şehir: Mardin
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.525-526
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Turist deneyimi destinasyon pazarlamacılarının ve diğer yetkili ve ilgili paydaşların dikkatle izlemesi gereken bir veridir. Öyle ki olumlu bir deneyim yaşayan ziyaretçinin tekrar ziyaret ve tavsiye niyetlerini kullanma ihtimali bulunmaktadır ki bu durum sürdürülebilir rekabet avantajı yakalamak adına oldukça önemlidir. Turist deneyimi araştırmaları farklı turizm çeşitleri ve turist tipolojileriyle ilişkili gerçekleştirilmiştir. Bazı örnekler; motosikletli kadın gezginlerin (Ay ve Özel, 2019), hüzün turistlerinin (Birdir vd., 2015), festival turistlerinin (Mutlu vd., 2020), yalnız turistlerin (Sarı Gök vd., 2021), şarap turistlerinin (Akyürek vd., 2024), kruvaziyer turistlerin (Ekşi ve Cesur, 2022), Z kuşağı turistlerin (Haddouche ve Salomone, 2018), helal turizm beklentili turistlerin (Suhartanto vd., 2020), miras turistlerinin (Ali, 2015), agroturistlerin (Suhartanto, 2020 vd., 2020) deneyimleri şeklindedir. Müzeler de başlı başına birer deneyim mekânı olarak öne çıkmaktadır. Bu konuda özellikle gastronomi müzeleri dikkat çekmektedir. Öyle ki gastronomi müzeleri salt görsel içerik sunan müzelerden ayrılarak ziyaretçilere yöresel ürünlerin yapılış, sunuş ve üretim aşamaları hakkında deneyimler yaşatmaktadır. Dolayısıyla müze ziyaretçilerinin deneyim boyutlarının araştırma konusu edilmesi önem arz etmektedir. Bu araştırma ile Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde birer turizm arzı olarak faaliyet gösteren gastronomi müzeleri ziyaretçilerinin deneyim boyutlarının araştırılması amaçlanmıştır. Bu bölgedeki müzelerin araştırma konusu edilmesi bölgenin Türkiye içerisinde gastronomi ziyaretlerinde ön plana çıkıyor olmasından kaynaklanmıştır. Gastronomi müzesi ziyaretçilerinin deneyimi üzerine ulusal literatürde az sayıda araştırma varlığının bu araştırmayı değerli kıldığı düşünülmektedir. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizinden faydalanılmıştır. Bu doğrultuda Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan tematik gastronomi müzeleri olan Emine Göğüş Mutfak Müzesi, Şanlıurfa Mutfak Müzesi (Hacıbanlar Evi), Gaziantep Fıstık Müzesi, Gaziantep Baklava Müzesi, Kahramanmaraş Tematik Mutfak Müzesi ve Kahramanmaraş Dondurma Müzesine ait TripAdvisor ve Google 1756 yorum analize dahil edilmiştir. Yapılan literatür taraması ve yorumların incelenmesiyle birlikte Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan tematik gastronomi müzelerini ziyaret eden turistleri motive eden 7 ana tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar ise “Eğitici Olma, Estetik ve Mimari Unsurlar, Rutinden Kaçış, Geçmişle İletişim, Sosyalleşme, Personel ve Şikayetler” olarak sıralanmaktadır. Bu temalar arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise en yoğun ilişkinin eğitici olma ile rutinden kaçış temaları arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu temaları takip eden diğer önemli ilişkilerin ise rutinden kaçış ve eğitici olma temaları ile estetik unsurlar arasında olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan tematik gastronomi müzelerine ait yorumlara ilişkin kelime bulutu da oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen analizler sonucunda tematik gastronomi müzelerini ziyaret eden turistler için müzenin eğitici olması ve rutin alışkanlıkların dışında farklı bir deneyim sunabilir bir potansiyele sahip olmasının beklendiği söylenebilir. Bununla birlikte tematik gastronomi müzelerinin sahip olduğu estetik unsurları da değerlendirerek daha fazla ziyaretçi çekebileceği ya da ziyaretçi memnuniyetini artıracağı söylenebilir.