Research Information System
International Pegem Conference On Education, Diyarbakır, Turkey, 16 - 19 September 2020, pp.950-952, (Summary Text)
Bireyin yaşadığı toplumdaki kişilere ve olaylara ilişkin sorumluluk duyması, toplumun refahı için olumlu sosyal davranışlar sergilemesi, toplumsal duyarlılık olarak nitelendirilmektedir. Toplumsal duyarlılığı yüksek bireyler, çevresindeki kişilere karşı sevgi ve saygıyla yaklaşmakta, onlara karşı dürüst davranmakta ve kendi görüşüne aykırı şekilde düşünen insanları hoşgörüyle karşılamaktadır. Bu açıdan düşünüldüğünde toplumsal duyarlılığın geliştirilmesi gereken bir özellik olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte alanyazın incelendiğinde toplumsal duyarlılığı ölçmeye yönelik herhangi bir ölçme aracına rastlanamamıştır. Dolayısıyla mevcut çalışmada, yetişkin bireylerin toplumsal duyarlılık düzeylerini belirlemeye yönelik olarak “Toplumsal Duyarlılık Ölçeği”nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 245’i kadın 52’si erkek olmak üzere toplam 297 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Ölçeğin geçerliliği için yapı ve kapsam geçerliliği yapılmıştır. Güvenilirlik için ise Cronbanch alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Kapsam geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Yapı geçerliliği için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin özdeğeri 1’den büyük 4 faktörde toplandığı, toplam 12 maddeden oluştuğu ve tüm maddelerin girdikleri faktörde kabul edilebilir yük değerlerine sahip (en düşük madde yük değerinin 0.708; en yüksek madde yük değerinin 0.923) olduğu görülmüştür. Ölçeğin 12 madde ve dört faktörlü yapısının açıkladığı toplam varyans % 66.08 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin faktörleri “güvenliğe ilişkin duyarlılık”, “yakın çevreye ilişkin duyarlılık”, “ayrımcılığa ilişkin duyarlılık” ve “mağdur bireylere ilişkin duyarlılık” olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin tümü için Cronbach Alpha katsayısı .80 olarak saptanmıştır. Ayrıca alt boyutların Cronbach Alpha değerleri de hesaplanmıştır. Buna göre “güvenliğe ilişkin duyarlılık” alt boyutu için Cronbach Alpha değeri .88, “yakın çevreye ilişkin duyarlılık” alt boyutu için .78, “ayrımcılığa ilişkin duyarlılık” alt boyutu için .76 ve “mağdur bireylere ilişkin duyarlılık” alt boyutu için .68 olarak belirlenmiştir. Bu değerler ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Faktör bazında ayırt edicilik analizinde tüm gruplar için farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı (p<.001) olması, ölçeğin alt boyut ve toplam puanlarının ayırt edici olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak yapılan geçerlilik ve güvenilirlik analizleri, ölçeğin, üniversite öğrencilerinin toplumsal duyarlık düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerlilik ve güvenilirlikte bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur.