Akademik Veri Yönetim Sistemi
3. Uluslararası ve 19. Ulusal Adli Bilimler Kongresi, Aydın, Türkiye, 3 - 06 Kasım 2022, ss.60, (Özet Bildiri)
Giriş: Bitki dumanının, tarih boyunca çeşitli hastalıkların tedavisi için kullanıldığı bilinmektedir. Şimdiye kadar sigara şeklinde içilebilen bitkilerin (esrar gibi) yanma ürünlerinin detaylı olarak incelendiği çok az makale bulunmaktadır. Bitki yanması sonucu oluşan ürünlerdeki gazların insan sağlığını olumsuz etkileyebileceği bildirilmekle beraber yanma ürünlerinin doğal pestisit ve biyoyakıt olarak kullanımına dair çalışmalarda yapılmaktadır. Ülkemizde yaygın olarak bulunan, Clematis vitalba’nın diş ağrısı hafifletmek için içildiği bildirilmekle beraber çoğu kişi bu bitkinin zararsız olduğunu düşündüğü için keyfi olarak tüketmektedir. Amaç: C. vitalba’nın, yanma ürünleri belirlenmemiş olup, sigara şeklinde kullanılmasının güvenli veya etkili olup olmadığı da bilinmemektedir. Bu çalışma C. vitalba’nın yanma ürünlerinin tespitini ve değerlendirilmesini konu almakta olup olası bir pestisit ya da biyoyakıt olarak kullanılabilme ihtimali içinde ilk kaynak olacaktır. Gereç-Yöntem: Çalışmada kullanılan bitki Kastamonu’dan temin edilmiştir (Şekil 1). Bitkinin pirolizi yolu ile elde edilen duman ve katran örneklerinin Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometresi (GC-MS) ile analizi sağlanmıştır (Şekil 2). Bulgular: Analiz sonucu, GC-MS kütüphane verilerine dayanarak, C. vitalba’nın duman ve katranından, 22 adet pik elde edildi. Bunlardan 3 tanesinin insan sağlığını açısından zararlı olduğu, 8 tanesinin tahriş edici özellikte olduğu, 3 tanesinin pestisit yapımında kullanılabileceği belirlenmiştir. Sonuç: C. vitalba’nın yanma ürünlerinin, insan sağlığı açısından toksik etkilere sahip olduğu ancak ekosistem için avantaj sağlayabilecek biyoyakıt ve pestisit olarak kullanılabilme potansiyeline de sahip olduğunu göstermektedir. Bitki dumanlarının çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi için daha fazla piroliz çalışmalarına ihtiyaç vardır.