SCOMBROİD ZEHİRLENMESİ VE SU ÜRÜNLERİ KAYNAKLI ZEHİRLENMELERDE VETERİNER HEKİMLERİN HALK SAĞLIĞININ KORUNMASINDAKİ ROLÜ


Creative Commons License

Çira D., Akgün N., Yıldız A. E.

24. Uluslararası Veteriner Hekimliği Öğrencileri Bilimsel Araştırma Kongresi/ 24th International Veterinary Medicine Student Scientific Research Congress, İstanbul, Türkiye, 11 - 13 Aralık 2024, cilt.1, sa.1, ss.316-317, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.316-317
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Histamin veya Scombroid zehirlenmesi, genellikle Scombridae ailesine ait deniz balıklarının görülen alerji benzeri semptomlara sebep olan gıda kaynaklı bir zehirlenmedir. Dünya genelinde su ürünleri tüketimine bağlı zehirlenmelerin yaygın görülen bir formudur. Çoğu kez başka bakteriyel etkenler veya gıda alerjileri ile semptomları karışmaktadır. Bu nedenle diğer hastalıklara göre insanlarda daha az rapor edilmekte veya gözden kaçmaktadır. Özellikle, kas dokuları arasında yüksek miktarlarda serbest histidin bulunan Scombroidae ailesinden ton balığı, uskumru vb. ve Scombroidae ailesine ait olmayan sardalya, hamsi, ringa gibi çoğu balıkta yanlış saklama ve işleme, tedarik zincirindeki hatalı işlemler sonucunda bakteriyel kontaminasyon oluşarak zehirlenme riski artmaktadır. Balıkların uygun olmayan sıcaklık koşullarında saklanması sonucu pek çok bakteri histidini histamine çevirerek dokularda birikmesine sebep olur. Semptomlar genellikle bu balıkların tüketiminden 20-30 dakika sonra kendini gösterir. Yüksek miktarda histamin sonucunda insanlarda yüz, boyun, üst göğüs bölgesinde kızarıklık, deri döküntüleri, karın ağrısı, baş ağrısı ve bulantı gibi semptomlar ortaya çıkar. Bu derleme ile insanlarda sağlığı tehdit eden Scombroid zehirlenmesine yönelik farkındalık oluşturulması amaçlanmaktadır. Veteriner hekimler tek sağlık yaklaşımı çerçevesinde su ürünleri tüketimi kaynaklı hastalıkların önlenmesi için daha aktif çalışmalıdır. Gıda güvenliği alanında önemli bir konumda olan veteriner hekimler, gerekli uluslararası standartları uygulayarak gıda hijyeninin su ürünleri için etkili şekilde uygulanmasını sağlayabilir. Gerekli risk analizleri ve kritik kontrol noktalarının HACCP gibi prensipler ile yapılacak düzenli denetlemeler, su ürünleri ve hastalıkları alanında uzman veteriner hekimlerin yetiştirilmesi su ürünleri tüketimi kaynaklı hastalıkların oluşmadan önlenmesini sağlayabilir.


Anahtar kelimeler: Su ürünleri güvenliği, gıda hijyeni, scombroid zehirlenmesi, tek sağlık, veteriner hekimlik

Histamine, or Scombroid poisoning, is a foodborne illness commonly associated with marine fish from the Scombridae family, leading to allergy-like symptoms. It is a widespread form of seafood-related poisoning globally. Symptoms are often mistaken for other bacterial infections or food allergies, which leads to underreporting or misdiagnosis. Particularly, fish from the Scombridae family, such as tuna and mackerel, which contain high levels of free histidine in their muscle tissues, as well as non-Scombridae fish like sardines, anchovies, and herring, are at risk of causing poisoning when subjected to improper storage and handling in the supply chain, leading to bacterial contamination. Improper storage at unsuitable temperatures allows bacteria to convert histidine into histamine, which accumulates in fish tissues. Symptoms typically appear 20-30 minutes after consuming these fish. High levels of histamine can cause redness on the face, neck, and upper chest, skin rashes, abdominal pain, headaches, and nausea in humans. This review aims to raise awareness of the health risks posed by Scombroid poisoning. Veterinarians should take a more active role within a One Health framework to prevent seafood-related diseases. Veterinarians, who hold a significant role in food safety, can ensure the effective application of food hygiene practices for seafood by implementing necessary international standards. Regular inspections based on principles like HACCP, along with training veterinarians specialized in seafood and associated diseases, can help prevent seafood-related illnesses before they occur.

Keywords: Seafood safety, food hygiene, scombroid poisoning, one health, veterinary medicine