Türkiye'de Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri Arasında Sosyal Dışlanma ve Çok Boyutlu Yoksunluk: Konya Örneği


Ercan M., Ercan F. Z., Kul Parlak N.

İş ve İnsan Dergisi, cilt.13, sa.1, ss.1-22, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 13 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.18394/iid.1719119
  • Dergi Adı: İş ve İnsan Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1-22
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır

Özet

Amaç: Konya, Türkiye’de mevsimlik tarım işçilerinin karşılaştığı sorunları; sosyal dışlanma bağlamında incelemektir.
Yöntem: 16-43 yaş arası 20 işçiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla nitel fenomenolojik bir çalışma yürütülmüştür. Veriler tematik analiz edilmiştir.
Bulgular: Üç ana tema ortaya çıkmıştır: 1. Geçici yerleşim alanlarındaki sorunlar: Yetersiz altyapı, sağlıksız barınma koşulları ve sakinler ile işverenlerle yaşanan gerginlikler. 2. Yoksulluk: Topraksızlık, kayıtsız çalışma ve eğitimsizlik, devam eden yoksulluğa katkı sağlamaktadır. 3. Kırılgan gruplar: Kadınlar cinsiyete dayalı eşitsizliklerle karşı karşıya kalırken, çocuk işçiliği yaygındır.
Sonuç: Mevsimlik işçiler kötü yaşam koşulları ve sosyal dışlanma deneyimlemektedir. Kadınlar, iş yükü ve karar alma süreçlerinde eşitsizlikle karşılaşmaktadır. Çocuk işçiliği, eğitime erişimi engellemektedir. Bu sorunlar yapısal yoksulluk, düşük eğitim düzeyi ve sosyal güvence eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
Özgün Katkı: Bu çalışma, mevsimlik gezici tarım işçilerinin yoksulluk ve sosyal dışlanma deneyimlerini Konya özelinde ele alarak literatüre bölgesel ve bağlamsal bir katkı sunmanın yanı sıra yoksulluğu yalnızca ekonomik yoksulluk ile sınırlandırmayıp toplumsal cinsiyet eşitsizliği, sağlık, barınma, eğitim ve sosyal hizmetlere erişim gibi çok boyutlu bir çerçeveden inceleyerek sosyal dışlamanın yapısal ve gündelik yaşam deneyimleriyle ilişkisini görünür kılmaktadır. Bu şekilde, Türkiye’de mevsimlik tarım işçilerine yönelik sosyal politika ve müdahale alanlarının geliştirilmesine bütüncül bir perspektif kazandırmaktadır