VIII. Egzersiz Fizyolojisi Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 12 - 15 Mayıs 2022, ss.66-67, (Özet Bildiri)
Giriş: Egzersiz, çeşitli hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde hekimler tarafından önerilmesi gereken yan etkisi olmayan bir ilaç niteliği taşımaktadır. Ancak ülkemizde tıp fakültelerinin ders programında, egzersiz önerileri ve egzersiz reçetelendirilmesi konuları yaygın olarak yer almamaktadır. “International Physical Activity Questionnaire (IPAQ)” bireylerin fiziksel aktivite (FA) düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş, ülkemizde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış bir ankettir.
Amaç: Çalışmamızda egzersiz konusunda farkındalık oluşturmayı, egzersiz reçetelendirilmesi eğitiminin hekim adaylarının kendi fiziksel aktivite düzeylerine etkisini değerlendirmeyi ve uzun oturma saatlerinin kısa molalarla bölünerek sedanter davranış süresinin azaltılması gibi küçük bir yaşam tarzı değişikliğinin bile kronik hastalıkların gelişimini nasıl engelleyebileceğini vurgulamayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamıza katılmak isteyen ve onamı alınan tıp fakültesi birinci sınıf öğrencilerine öz bildirim niteliğindeki IPAQ ölçeği uygulandı. Uluslararası fiziksel aktivite kılavuzlarının yönergeleri ışığında hazırladığımız egzersiz reçetelendirilmesi eğitimi çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Eğitime katılan 60 öğrenciye bir ay sonra aynı ölçek uygulandı. Bu 60 kişilik grubun egzersiz eğitimi öncesi ve sonrası FA düzeyleri değerlendirildi. Egzersiz öncesi ve sonrası değerlendirmede Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda öğrencilerin FA ortalaması, eğitim öncesi (3394,3 MET-dk/hf) ve sonrası (3857,9 MET-dk/hf) yüksek seviye kategorisindeydi ve eğitimle istatistiksel olarak anlamlı bir değişim görülmedi (p>0,05) (Tablo 1). Öğrencilerin eğitim öncesi günlük 7.4 saat olan sedanter davranış süre ortalamasının, eğitim sonrası 5.7 saate indiği ve bu azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p=0,001) (Tablo 1).
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda egzersiz eğitimi verilen öğrencilerin; sedanter davranış sürelerinin azaldığı ve istatistiksel olarak anlamlı olmasa da fiziksel aktivite düzeylerinde de bir artış olduğu görülmektedir. Egzersiz reçetelendirilmesi eğitiminin tıp fakültesi ders programında yer almasının önemli olduğunu, ayrıca sedanter davranış ve sonuçlarının, uzun saatleri masa başında çalışarak geçiren tıp fakültesi öğrencilerine eğitimlerinin ilk yılında anlatılmasının faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.