Research Information System
TAF Preventive Medicine Bulletin, no.12, pp.271-282, 2013 (TRDizin)
SUMMARY
AIM: A content analysis of five newspapers with the highest circulation numbers in selected months on
obesity including assessment of the news’ concordance status with recent scientific data and the
manipulation status by the advertisement sector.
METHODS: Newspapers were determined via “Press Announcement Institution” data in May 2012.
Random selection of 4 months were completed to evaluate the newspapers within one year period before
February 2012 which was the last accessible date of the National Library Archive. In conclusion, 151
published news in March, August, October 2011, February 2012 were evaluated.
RESULTS: Majority of the news were found in concordance with the recent scientific data (61,6%) and
majority of them were not manipulated by the advertisement sector (86,1%). Statistically significantly
difference were found between the concordance of the news with recent scientific data and news’
characteristics like main content, being published in a particular section, type of the news, being noted of
the person(s) who had prepared the news, source of scientific data, etc. News were found as they were
statistically significantly manipulated by the advertisement sector due to a number of characteristics as
well.
CONCLUSION: Systematic solution is recommended to be developed to overcome determined lacking.
ÖZET
AMAÇ: Tirajı en yüksek beş gazetenin seçilmiş bazı aylarda obezite ile ilgili yayınladıkları haberlerin
bazı özelliklerine göre incelenmesi, bu özelliklerine göre bilimsel verilerle uyumluluklarının ve
reklam/gıda endüstrisinden etkilenip etkilenmediklerinin belirlenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Tirajı en yüksek ulusal beş gazete “Basın İlan Kurumu”nun internet sitesindeki
aylık tiraj listeleri kullanılarak Mayıs 2012 tarihinde belirlenmiştir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Milli
Kütüphane Süreli Yayın Arşivi kayıtlarından ulaşılabilen son tarih olan Şubat 2012 tarihinden önceki bir
yıl içinde her mevsimden kur’a ile bir ay belirlenmiş ve Mart, Ağustos, Ekim 2011, Şubat 2012 aylarında
yayınlanan toplam 151 haber değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Haberlerin çoğunluğunun bilimsel verilerle uyumlu olduğu (%61,6) saptanmıştır.
Haberlerin büyük çoğunluğunun reklam/gıda endüstrisinden etkilenmediği (%86,1) belirlenmiştir.
Gazetelerin belirlenen özelliklerine göre bilimsel verilerle uyumlulukları incelendiğinde haberlerin ana
konusuna, yayınlandıkları dokümana, yer aldıkları sayfada kapladıkları alana, özel bir bölümde
yayınlanma durumuna, haberin türüne, hazırlayanın belirtilmesine, bilimsel kaynağına, sunduğu çözüm
önerisine, vb. göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Haberler reklam/gıda
endüstrisinden etkilenme durumları açısından incelendiğinde bazı özelliklere göre istatistiksel olarak
anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
SONUÇ: Araştırmada saptanmış olan gazetelerin topluma doğru bilgiyi ulaştırmada eksikliklerin
giderilmesi için sistematik yaklaşım geliştirilmesi önerilir.