TRAKYA HAVZASI KÖMÜRLERİNİN LEONARDİT POTANSİYELİ: UZUNKÖPRÜ KÖMÜRLERİNİN HUMİK ASİT İÇERİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ


Kolancılar H., Mertdinç E., Çelik Y.

ULUSLARARASI KATILIMLI SEDİMANTOLOJİ ÇALIŞMA GRUBU 2023 ÇALIŞTAYI, İstanbul, Türkiye, 7 - 10 Eylül 2023, ss.66-67, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.66-67
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Trakya havzası, ülkemizin kömür potansiyeli bakımından dikkat çeken önemli enerji havzalarından biridir. Trakya

havzasında kömür, marn, karbonlu çamurtaşı, kumtaşı, çakıltaşı, tüf ardalanmasından oluşan Oligosen yaşlı

Danişment Formasyonu içerisinde yer alır. Bu istif, İstanbul-Tekirdağ arası, Malkara-Keşan kuzeyinden,

Uzunköprü ve Meriç yöresi ile Saray-Pınarhisar-Süloğlu ’ya kadar geniş bir alanda yüzeylenmektedir. Trakya

havzasında toplam 900 milyon ton kömür rezervi saptanmıştır.

Humik asit içeriğinin fazla olduğu humatlar iyi bir humus kaynağı olarak bilinmektedir. Bu nedenle de topraktaki

verimin artması ve toprağın zenginleştirilmesine olanak sağlamasından dolayı humik asitin üretilmesi ve üzerinde

durulması gittikçe önem arz etmektedir. Humik asit, karasal topraklarda, doğal sularda, deniz ve göl çökellerinde,

turba bataklıklarında ve Leonarditte yaygın olarak bulunmaktadır. Leonardit bazen humat şeklinde de

adlandırılırlar. Yüzeye yakın veya tamamen yüzeylenmiş olan linyit yataklarında ve linyitin en üst seviyelerinde

gözlenir. Linyitin kömürleşme esnasında yüksek oranda oksidasyona uğramış halidir. Kimyasal bileşimine

bakıldığında yapısında C, H, O, N ve S elementlerini bulundurması ve % 85 oranında humik asit içermesi

nedeniyle leonarditin tarımda gübre olarak kullanımı dikkat çekmektedir.

Humik maddeler; humik asit, fulvik asit ve humin olarak sınıflandırılırlar. Humin, humik maddeler içinde en büyük

molekül ağırlığına sahiptir. Edirne Uzunköprü Kırköy ve Harmanlı işletmelerinden alınan kömür örneklerinde

humik asit içeriği araştırılmıştır. Kömür örneklerine asidik ve bazik parçalanma uygulanarak humik asit ve fulvik

asit miktarları ortaya çıkarılmıştır. Humik asitlerin tarımda kullanımın yanı sıra, çevresel alanlardaki kirliliklerin

giderilmesinde, seramik sanayisinde dayanıklılığın arttırılmasında ve çanak çömleğin hazırlanma aşamasında

kullanılırlar. Ayrıca Humik maddelerin anti-mikrobiyal, antiviral, anti-inflamatuar (iltihap önleyici) ve anti-kanser

özellikleri bilindiğinden dolayı tıp alanında uygulamaları da mevcuttur.

Anahtar Kelimeler: Kömür, Leonardit, Humik Asit, Fulvik Asit, Organik Gübre