Akademik Veri Yönetim Sistemi
Istanbul University-Cerrahpaşa University Press (IUC University Press), İstanbul, 2024
Yer kabuğu sürekli hareket halindedir. Bu hareket kayaçlarda kıvrılmalara ve/veya kırık-çatlak
gelişimi gibi deformasyonların oluşumuna neden olmakta, böylece yeraltı suyunun dolaşımını
da kolaylaştırmaktadır. Kireçtaşı gibi karbonatlı kayaçlar karbonik asit tarafından kolaylıkla aşındırılmaktadır. Kayaçlardaki yapısal süreksizliklere sızan karbonik asit milyonlarca yıllık sürelerde büyük mağara sistemlerinin gelişmesini sağlamıştır. Özellikle Toroslar gibi dağ oluşumu
kuşakları üzerinde kalan kalın karbonat istiflerinde bu tür deformasyonlar çok yaygındır. Toros
dağlarını oluşturan karbonatlı kayaçlar genç jeolojik dönemlerde tektonik hareketlerin etkisiyle
deformasyona uğrayarak kırıklı ve parçalı bir yapı kazanmışlardır.
Bu kırıklı ve parçalı yapıya sızan karbonik asit, karbonat minerallerinin egemen olduğu bu kayaçları hem fiziksel hem de kimyasal olarak aşındırmış ve mağaralar oluşmaya başlamıştır. Bu
fiziksel ve kimyasal olaylar önce mağaraların açılmasına, sonra da bu mağaraların başta tavanları ve tabanları olmak üzere birçok noktasında olağanüstü güzellikte mağara çökellerinin
oluşmasına neden olmuştur. Bu süreçler günümüzde de devam etmektedir. Mağara çökelleri
sadece görsel güzelliklere sahip değillerdir. Aynı zamanda başta iklim değişiklikleri olmak üzere
birçok bilimsel verileri de bünyelerinde saklamaktadırlar
The earth’s crust is in constant motion. This movement causes folds and/or deformations such
as fracture-crack development in the rocks, thus facilitating the circulation of groundwater. Carbonate rocks such as limestone are easily eroded by carbonic acid. Carbonic acid seeping into
the structural discontinuities in the rocks has enabled the development of large cave systems
over millions of years. Such deformations are very common especially in thick carbonate stacks
on mountain formation belts such as the Taurus Mountains. The carbonate rocks forming the
Taurus Mountains were deformed under the influence of tectonic movements in early geological
periods and gained a fractured and fragmented structure.
Carbonic acid leaking into this fractured and fragmented structure eroded these rocks dominated by carbonate minerals both physically and chemically and caves started to form. These physical and chemical events first led to the opening of the caves and then to the formation of cave
deposits of extraordinary beauty at many points, especially on the ceilings and floors of these
caves. These processes are still continuing today. Cave deposits do not only have visual beauties.
At the same time, they also contain many scientific data, especially climate changes