JOURNAL OF THE FACULTY OF ENGINEERING AND ARCHITECTURE OF GAZI UNIVERSITY, sa.2, ss.10-15, 2023 (SCI-Expanded, Scopus, TRDizin)
Özet
İyi
refrakterlik, yüksek sıcaklıklara dayanım ve bazik ortamda kimyasal
stabilitesinin yüksek olması gibi olumlu özellikleriyle magnezya (MgO) esaslı
tuğla tipi refrakterler, başta çelik üretiminde olmak üzere, bazik yüksek
sıcaklık proseslerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. MgO’nın “tuğla” tipleri
yaygın kullanıma sahip olmasına rağmen, “dökülebilir” uygulamaları aynı hızda
gelişememiştir. Bunun nedeni, MgO’nın sulu ortamda hidrate olmasıdır. Bu
çalışmada, farklı oranlarda tabular alümina içeren magnezya esaslı dökülebilir
refrakterlerde kimyasal bileşimin malzemelerin fiziksel, mekanik ve korozyon
özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Ağ.% 0, -3, -6 ve -10 Tabular Alümina
katkılı MgO bazlı dökülebilir karışımları hazırlanmış, bunların kendinden akma
testi ile serbest akış uygunluğu belirlenmiştir. Sonuçlara göre; ağ.%6 ve -10
Tabular Alümina katkılı dökülebilirler, testi geçerek kendinden akmaya
uygunluğu belirlenmiştir. Ancak birbirleriyle karşılaştırılabilmesi için tüm
karışımlar, titreşimli kalıplarda şekillendirilmiştir. Şekillendilirilmiş
numuneler, MgO’nın efektif dehidrasyonu ve kurutulması için yavaşça uygulanan
kürleme rejiminin ardından 1600°C'de pişirilerek sinterlenmiştir. Pişmiş
numunelere bulk yoğunluk, görünür gözeneklilik ve su emme tayini gibi fiziksel
testler, soğukta basma dayanımı testi gibi mekanik testler, cüruf-refrakter
korozyon testi gibi kimyasal korozyon testleri uygulanmıştır. XRD ve SEM/EDX
gibi karakterizasyon analizleri sonucu elde edilen bulgular, karşılaştırmalı
olarak ortaya konmuş ve irdelenmiştir. Bu çalışmalar sonucunda; tabular alümina
katkısının, MgO esaslı dökülebilir refrakter malzemelere etkileri ortaya
konarak, kendinden akış özelliğinin sınırları belirlenmeye çalışılmıştır.