5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabındaki Etkinliklerin Bilimsel Süreç Becerileri Açısından Analizi

7. ULUSLARARASI MATBAA TEKNOLOJİLERİ SEMPOZYUMU , İstanbul, Türkiye, 6 - 08 Kasım 2025, ss.17-18, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: İstanbul
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.17-18
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır

Eğitim sistemimizde, 2024 yılında “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” benimsendikten sonra köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler en yaygın ders materyalleri olan ders kitaplarını da etkilemiştir. Genel olarak Fen Bilimleri Dersi öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini, üst düzey düşünmelerini, ülkemizin değerlerini benimsemelerini amaçlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, 2025-2026 Eğitim ve Öğretim Yılı’nda MEB tarafından onaylı 5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabındaki etkinliklerin bilimsel süreç becerilerini dayalı olarak analiz yapmaktır. Çalışmanın verileri nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi yoluyla toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında MEB tarafından onaylı 5.sınıf Fen Bilimleri ders kitabında yer alan etkinlik incelenmiştir.Etkinlikler “Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz” “Kuvveti Tanıyalım” “Canlıların Yapısına Yolculuk” “Işığın Dünyası” “Maddenin Doğası” “Yaşamımızdaki Elektrik” “Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm” olmak üzere yedi üniteye göre incelenmiştir. “Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz” ünitesinde yer alan sekiz etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerine yer verilmemiştir. “Kuvveti Tanıyalım” ünitesinde yer alan dokuz etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden tablo oluşturma, deney tasarlama, deney yapma ve verileri yorumlama becerilerine yer verilmiştir. “Canlıların Yapısına Yolculuk” ünitesinde yer alan on üç etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden deney tasarlama, deney yapma ve verileri yorumlama becerilerine yer verilmiştir. “Işığın Dünyası” ünitesinde yer alan on dört etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden deney yapma ve tablo oluşturma becerilerine yer verilmiştir. “Maddenin Doğası” ünitesinde yer alan on yedi etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden deney yapma ve tablo oluşturma becerilerine yer verilmiştir. “Yaşamımızdaki Elektrik” ünitesinde yer alan dokuz etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden deney yapma, tablo oluşturma, değişkenleri değiştirme ve kontrol etme becerilerine yer verilmiştir. “Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm” ünitesinde yer alan altı etkinlik incelenmiştir. Bu etkinliklerde temel bilimsel süreç becerilerine yer verilmesine karşın bütünleştirilmiş bilimsel süreç becerilerinden deney yapma becerilerine yer verilmiştir.

Fundamental changes were made to our education system after the ‘Turkey Century Education Model’ was adopted in 2024. These changes have also affected textbooks, the most common teaching materials. The Science Course generally aims to develop students’ scientific process skills and higher-order thinking, while also encouraging them to embrace our country’s values. The purpose of this study is to analyze the activities in the 5th grade Science textbook approved by the Ministry of National Education for the 2025-2026 Academic Year based on scientific process skills. The data for the study were collected through document analysis, a qualitative research technique, and analyzed using descriptive analysis methods. The activities included in the 5th grade Science textbook approved by the Ministry of National Education were examined within the scope of the study. The activities were examined according to seven units: “Our Neighbors in the Sky and Us,” “Let’s Learn About Force,” “Journey to the Structure of Living Things,” “The World of Light,” “The Nature of Matter,” “Electricity in Our Lives,” and “Sustainable Living and Recycling.” Eight activities in the “Our Neighbors in the Sky and Us” unit were examined. Although these activities included basic scientific process skills, they did not include integrated scientific process skills. Nine activities in the unit “Let’s Learn About Force” were examined. Although these activities included basic scientific process skills, they included integrated scientific process skills such as creating tables, designing experiments, conducting experiments, and interpreting data. Thirteen activities in the “Journey to the Structure of Living Things” unit were examined. While these activities included basic scientific process skills, they also included integrated scientific process skills such as designing experiments, conducting experiments, and interpreting data. Fourteen activities in the “World of Light” unit were examined. Although these activities include basic scientific process skills, they also include integrated scientific process skills such as conducting experiments and creating tables. Seventeen activities in the “Nature of Matter” unit were examined. Although these activities include basic scientific process skills, they also include integrated scientific process skills such as conducting experiments and creating tables. Nine activities in the “Electricity in Our Lives” unit were examined. Although these activities included basic scientific process skills, they also included integrated scientific process skills such as conducting experiments, creating tables, and changing and controlling variables. Six activities in the “Sustainable Living and Recycling” unit were examined. Although these activities include basic scientific process skills, they also include integrated scientific process skills such as conducting experiments.