Akademik Veri Yönetim Sistemi
12. Ulusal Hidroloji Kongresi, Samsun, Türkiye, 16 - 19 Ekim 2024, cilt.1, ss.8-10, (Tam Metin Bildiri)
Taşkınlar en fazla can ve mal kayıplarına neden olan doğal afetler arasında yer almaktadır. Özellikle kentleşmenin hızla artması ve iklim değişimi ile birlikte yağış rejimlerinde meydana gelen değişimler nedeniyle taşkın olaylarının giderek arttığını görmekteyiz. Bu çalışma kapsamında Ordu ili Ünye ilçesindeki Cevizdere’de 8 Ağustos 2018 tarihinde meydana gelen taşkın afetinin incelenmesi ve farklı tekerrür periyotlarına göre taşkın tehlike haritalarının oluşturulması hedeflenmiştir. Hidrolojik-hidrolik modelleme çalışmalarında WMS, HEC-HMS ve HEC-RAS bilgisayar programları kullanılmıştır. Çalışma kapsamında ilk olarak, Cevizdere Havzası’ndaki yağış-akış ilişkisi HEC-HMS ile saatlik olarak modellenmiştir. Model kalibrasyonunda 7-9 Ağustos 2018 tarihine ait yağış-akış verileri, doğrulamasında ise 28-30 Mayıs 2016 tarihine ait yağış-akış verileri kullanılmıştır. Daha sonra, HEC-RAS ile 8 Ağustos 2018 taşkını ve farklı tekerrür periyotlarına sahip taşkın yayılım alanları analiz edilmiş ve taşkın anına ait fotoğraflar ile karşılaştırılarak hidrolik modelin doğrulaması yapılmıştır. Taşkın tehlike haritaları oluşturulmuş ve havzadaki olası taşkınlardan etkilenebilecek alanlar tehlike sınıflarına göre haritalandırılmıştır. Cevizdere’nin mansap bölgesinde yer alan dere yatağının 1915 yılına ait harita görüntüsü ile mevcut durum karşılaştırılarak yapılaşma sonucu meydana gelen değişim incelenmiş ve bu durumun taşkın etkilerini artırdığı gözlemlenmiştir. Son olarak, 500 yıllık taşkının neden olabileceği zararları azaltmayı amaçlayan yapısal bir tedbir önerisi sunulmuştur.