5. BÖLGESEL TOKSİKOLOJİ SEMPOZYUMU, Eskişehir, Türkiye, 18 - 19 Mayıs 2024, ss.15, (Özet Bildiri)
Islak mendiller, günlük yaşamı kolaylaştıran ve giderek popülerliği artan bir biyosidal üründür. Restoranlarda, işyerlerinde, hastanelerde, okullarda ve evlerde yaygın olarak kullanılırlar. Kullanımlarının yaygınlaşması ve talebin fazla olması nedeniyle merdiven altı ıslak mendil üretimi artmış olup, bu kontrolsüz üretim endişe kaynağı olmaktadır. Islak mendiller bir sıvı ile nemlendirildiklerinden mikroorganizmaların çoğalması için ideal koşulları sağlarlar. Bu nedenle üreticiler, ürünlerinin ve tüketicilerinin güvenliğini sağlamak için 2-fenoksialkol, benzoik asit ve alkil parabenler gibi çeşitli koruyucu maddeler kullanılmaktadır. Literatürdeki çalışmalarda 2-fenoksietanolün hem yetişkinlerde hem de bebeklerde alerjik reaksiyonlara, kaşıntılı, eritematöz, ödemli lezyonlara, kontakt ürtikere, anafilaksiye hatta organlarda hasarına neden olabileceği bildirilmektedir temizlik ürünlerinde, kozmetikler ve farmasötik jellerde 2-Fenoksietanol analizini bildiren ve en yaygın kullanılan kimyasallardan biri olduğu doğrulayan birçok çalışma vardır. Ancak günlük hayatımızın birçok alanında kullanılan ıslak mendillerin toksik içeriğini araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ıslak mendillerin 2-fenoksietanol içeriğini belirlemek ve bununla ilişkili insan maruziyetini değerlendirmektir. Bu amaçla GC-MS sistemini kullanan analitik bir yöntem geliştirildi. Geliştirilen yöntem özgüllük, seçicilik, doğrusal çalışma aralığı, doğruluk (geri kazanım), tespit ve tayin limiti parametreleri ile valide edilmiştir. Çalışmamızda, 2-fenoksietanol için LOD ve LOQ değerleri, sırasıyla 1.49 ve 5.0 ug/mL olarak, doğrusal aralığı 5.0-30.0 μg/mL olarak ve korelasyon katsayısı ise 0.9948 olarak belirlenmiştir. Elde edilen bütün validasyon değerleri kabul edilebilir sınırlar içerisinde bulunmuştur. Islak mendiller, Türkiye pazarında ticari olarak satışa sunulan geniş bir numune yelpazesinden Ev ve endüstriyel uygulamaların yanı sıra cilt temizliği de dahil olmak üzere çok amaçlı temizlik için 5 farklı kategoride (n=30) seçilmiştir. 30 ürünün 17’sinde (%56), 1950.0-6246.4 μg/g arasında değişen konsantrasyonlarda 2-fenoksietanol bileşiğini bulunmuştur. En yüksek konsantrasyonlar sırasıyla kadın hijyen ürünleri, düşük kaliteli lokanta ve bebek ürünlerinde tespit edilmiştir. Bu çalışma, insan cilt sağlığı açısından büyük risk oluşturan, çeşitli amaçlarla kullanılan ıslak mendillerdeki 2-fenoksietanol konsantrasyonunu belirleyen ülkemizdeki ilk çalışmadır.