TABİAT PARKLARININ DEVLETTEN BAŞKASINCA İŞLETİLMESİ VE MEVCUT DURUM

Yıldırım H. T.

ORMİS 2024, Isparta, Türkiye, 30 Ekim - 01 Kasım 2024, ss.1-14, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Isparta
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-14
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Ülkelerin gelişmişlik düzeyinin artmasıyla toplumsal beklentiler farklılaşmaktadır. Bu anlamda kişilerin çalışma saatlerinin ve gelir düzeylerinin yüksek veya düşük olması kendileri için ayıracakları boş zaman miktarını da belirlemektedir. Özellikle büyükşehirlerde yaşam koşulları ve bunun bir sonucu olarak ortaya çıkan stres insanların kendilerine zaman ayırmasını ve dinlenmesini zorunlu hale getirmiştir. Günümüzde en önemli boş zaman geçirme alanları ormanlık alanlardır. İnsanlarının kullanımına sunulmuş olan tabiat parkları ormancılık örgütü açısından orman halk ilişkilerini doğrudan etkileyen önemli bir konudur.

Ormancılık örgütü toplumun orman kaynaklarından rekreasyonel olarak yararlanmasında yakın zamana kadar özellikle milli parklar ve tabiat parklarında işletmecilik yaparak toplumun dinlenme ihtiyaçlarını karşılamaktaydı. Ancak ekonomik değişimler ve devletin işletmecilik alanından birçok sektörde olduğu gibi tabiat parklarının işletmeciliğinden de çekilmesiyle bu tür alanların işletmeciliği tüzel ya da özel kişi veya kuruluşlar tarafından yapılmaya başlanmıştır.

Bu çalışmada, ormancılık örgütünün mülkiyetinde olan ormanlık alanlarda yer alan tabiat parklarının mevcutta işletme durumu değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma ülke genelinde olduğu için sunulan sayısal verilerde tabiat parklarının işletmecilik durumu, işletmeci türü, ihale süreci, işletmecisi, cari yıllık işletme bedeli, sözleşme süresi, sözleşme türü ile ana fonksiyonları ele alınmıştır.

Elde edilen sonuçlar yardımıyla tabiat parklarının ağırlıklı olarak hangi fonksiyonlar ile işletildiği, işletmecilerin hangi alanda yoğunlaştığı, ihalelerin sürelerinin ortalama kaç yıl olduğu, devletin işletmecilerden ortalama olarak elde ettiği gelir ve bunların ormancılık politikası açısından değerlendirmesini içermektedir.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda tabiat parklarının işletilmesinin devletten başkalarınca yapılmasının hangi açılardan olumlu sonuçlar oluşturduğu hangi açılardan eksiklikler ya da gelecekle ilgili sorunlar oluşturabileceği değerlendirilecektir. Ayrıca burada değerlendirilen konular dışında yapılacak başkaca çalışmalarla farklı alanların değerlendirilmesine imkan sağlayacaktır. 

As countries’ levels of development increase, societal expectations evolve accordingly. In this context, their working hours and income levels influence the amount of leisure time individuals can allocate, whether high or low. Particularly in large cities, living conditions and the consequent stress have made it essential for individuals to take time for themselves and rest. Today, one of the most significant leisure areas is forested regions. Nature parks that are accessible to the public are an important issue affecting the relationship between forests and the community from the perspective of forestry organizations.

For a long time, forestry organizations have met the leisure needs of the community through management practices within national parks and nature parks, allowing society to benefit recreationally from forest resources. However, due to economic changes and the government’s withdrawal from management in various sectors, such as the operation of nature parks, legal entities or private individuals and organizations have increasingly undertaken the management of these areas.

This study evaluates the current management status of nature parks located in forested areas owned by forestry organizations. Because this research addresses the nationwide context, the numerical data presented include the operational status of nature parks, types of operators, tender processes, operators, current annual management fees, contract durations, contract types, and main functions.

With the results obtained, the study will assess which functions nature parks are predominantly operated under, where the concentration of operators’ lies, the average duration of tenders, the average income the government earns from the operators, and the implications of these findings from the perspective of forestry policy.

Based on the evaluations conducted, the research will also discuss the positive outcomes generated by the management of nature parks by parties other than the state, as well as any deficiencies or potential future issues that may arise. Furthermore, this examination will enable the exploration of different sectors through additional research beyond the topics discussed herein.