28. Ulusal Ergonomi Kongresi, Eskişehir, Türkiye, 14 - 16 Ekim 2022, ss.50, (Özet Bildiri)
Ergonomi, insanların işlerini
daha verimli ve rahat bir şekilde yapabilmelerini amaçlamaktadır. Bu kapsamda
çalışanların yorgunluğunu ve rahatsızlıklarını azaltarak verimliliği ve
güvenliği en üst düzeye çıkarmak önemlidir. İşletmelerin rekabetçi kalabilmek
için işgücünü korumaları, ürün ve hizmetlerini sürekli olarak iyileştirmeleri
esastır. Günümüzün hızlı hareket eden teknoloji odaklı iş dünyasında,
kullanılan makineler hızla eskiyebilir. Bugün işe yarayan bazı makineler,
yarın etkisiz ya da güvensiz hale gelebilir. Enerji (elektrik dağıtım)
şirketleri, belediyeler ve peyzaj firmaları eklemli teleskopik platformlu
araçlar yardımıyla ağaçlarda budama
ve kesim çalışmaları yapmaktadır. Budama işlerinde çalışanların güvenliği
yanında özellikle yerleşim alanlarına yakın bölgelerde insanların güvenliği ve
çevreye verilen rahatsızlıkların azaltılması büyük önem taşımaktadır. Enerji
şirketleri enerji hatları ile temas ederek, elektrik kesintisi ya da yangınlara
sebebiyet verecek güvensiz bir durumu ortadan kaldırmak için, belediyeler ve
peyzaj şirketleri ise daha çok bitki sağlığı, park kullanıcıları ve trafik/yol
güvenliği için budama çalışmaları yapmaktadır. Budama işlerinde motorlu
testerelerden ya da teleskopik testerelerden yararlanılmaktadır. İşyeri risk
değerlendirme raporları testere kaynaklı tehlike ve riskler yönünden
incelendiğinde; ağır testereler nedeniyle aşırı güç kullanımı, statik çalışma,
temas stresi, dallara uzanma nedeniyle nötr olmayan duruşlar, motoru çalıştırma
zorluğu, kesici zincirle temas, gürültü, titreşim, kimyasal maddeler (yağ,
benzin, gres), egzoz gazlarının solunması, yakıt (benzin) ikmali, kıvılcım
kaynaklı yangın, günlük bakım gereksinimleri olmak üzere tehlikelerin
genellikle ergonomik, fiziksel ve kimyasal kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.
Üç farklı enerji şirketinde çalışanlardan gelen öneriler, saha uygulamaları,
testere kullanım kılavuzları ve literatür incelemesi sonucunda, bu tehlikelerin
ortadan kaldırılması ve minimize edilmesinde yeni nesil akülü testerelerin
önemli bir ikame makine olduğu tespit edilmiştir. Uygulamalar sonucunda akülü
testerelerin sağladığı avantajlar; güvenlik, rahatlık ve kolay kullanım, bakım
onarım, maliyet ve diğer olmak üzere 5 ana grupta toplanmaktadır. Akülü
testereler, iki zamanlı benzinli testerelerle karşılaştırıldığında ortalama
olarak titreşim 3,0 m/s², gürültü 20 dB (A) ve ağırlık 2,5 kg daha düşüktür.
Akülü testereler, nüfusun yoğun olduğu alanlarda, parklarda, okul ve hastanelere
yakın ortamlarda, ekolojik olarak hassas alanlarda ve iç mekanlarda çevresel gürültünün
değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliğini ihlal etmeden kullanılabilir.
Bu çalışma, akülü testere teknolojisinin, ağır işler dışında kullanımında
geleneksel benzinli testere modelleri ile karşılaştırarak daha güvenli bir
alternatif olabileceğini vurgulamaktadır.