Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda motor gelişim sürecine ilişkin ebeveyn farkındalığı: Fenomenolojik bir çalışma


Creative Commons License

Özcan G. H.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.117-127, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, 4-6 yaş arasındaki Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinin motor gelişim sürecine ilişkin farkındalıklarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamıştır. Bu araştırma, katılımcıların yaşantılarını derinlemesine anlamayı amaçlayan fenomenolojik araştırma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma verileri, fenomenolojik nitel araştırmalarda kullanılan yedi aşamalı analiz yöntemiyle temalar halinde kategorize edilmiştir. Bu kapsamda katılımcıların çocuklarının motor gelişimine ilişkin farkındalıklarını yansıtan beş tema belirlenmiştir. Bulgular, çocuğu hareket eğitimi desteği alan ve almayan ebeveyn görüşlerinin ortak temalar altında toplandığını, ancak bu temalara yüklenen anlamların gruplar arasında farklılaştığını ortaya koymaktadır. Çocuğu hareket eğitimi desteği alan ebeveynlerin motor gelişimi, çocuğun genel gelişim sürecinde temel bir alan olarak konumlandırdıklarını, motor gelişim alanını diğer gelişim alanları ile ilişki bulduklarını ve alana yönelik farkındalığın deneyim yoluyla belirginleştiğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık çocuğu hareket eğitimi desteği almayan çocukların ebeveynlerinin motor gelişim alanını öncelikli bir alan olarak değerlendirmedikleri görülmüştür. Ayrıca motor gelişimi destekleyici hizmetlere erişimde yaşanan ekonomik ve yapısal engellerin, bu alandaki farkındalığın uygulamaya dönüşmesini olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
This study aimed to comparatively examine the awareness of parents of children aged 4-6 with autism spectrum disorder regarding the motor development process. This research was conducted using a phenomenological research model aimed at deeply understanding participants' experiences. Research data has been categorized into themes using a seven-step analysis method employed in phenomenological qualitative research. Within this scope, five themes reflecting participants' awareness of their children's motor development were identified. The findings reveal that the views of parents whose children received movement training support and those who did not were grouped under common themes, but the meanings attributed to these themes differed between the groups. Parents whose children received movement education support positioned motor development as a fundamental area in the child's overall development process, found connections between motor development and other areas of development, and demonstrated that awareness of this area became apparent through experience. In contrast, parents whose children did not receive movement education support did not evaluate motor development as a priority area. Furthermore, it was concluded that economic and structural barriers to accessing motor development support services negatively impact the translation of awareness in this area into practice.