Tip 2 Diabetes Mellitus Olan Bireylerde Kardiyovasküler Hastalık Riskine Yönelik Bilgi Düzeyi ve Uyku Kalitesi Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Tanımlayıcı ve İlişki Arayıcı Çalışma


Creative Commons License

SOLMAZ G.

Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, cilt.15, sa.4, ss.1164-1172, 2023 (TRDizin) identifier

Özet

Amaç: Bu çalışmada; Tip 2 diabetes mellitus (T2DM) olan bi- reylerin kardiyovasküler hastalık risk bilgi düzeyi ile uyku kalitesi ara- sındaki ili şki de ğerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Marmara Bölgesi’nde bir devlet hastanesinin dahiliye ve endokrin po- likliniklerine Nisan-Haziran 2023 tarihleri arasında başvuran araştırma kriterlerini karşılayan 208 T2DM’li birey ile gerçekleştirilmiştir. Veri- ler Kişisel Bilgi Formu, Kardiyovasküler Hastal ıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçe ği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi aracılığıyla araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Ve- rilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, t-testi, Pearson korelasyon analizi ve aracılık testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcılardan 45-55 yaş aralığında, erkek, günlük uyku süresi 7 saatin alt ında, kontrolsüz glisemik ve lipid düzeyine sahip, 10 yıldan kısa süredir T2DM olanla- rın uyku kalitesinin düşük ve kardiyovasküler hastalık risklerine yöne- lik fark ındalıklarının yetersiz oldu ğu tespit edilmi ştir (p<0,001). Kardiyovasküler hastalıklar hakkında farkındalık arttıkça uyku kalitesi %64,6 artış göstermekte iken, ayn ı zamanda 10 y ıldan kısa süredir T2DM olanların düşük olan kardiyovasküler hastal ık farkındalıkları kötü uyku kalitesine yatkınlığı %12,4 artırmaktadır (p<0,001). Sonuç: 45-55 yaş aralığında, erkek, düzensiz glisemik ve lipid düzeyi ile 10 yıldan daha az süredir T2DM olanların uyku kalitelerinin kötü ve geli- şebilecek kardiyovasküler hastal ıklar hakkında yetersiz bilgiye sahip oldukları görülmektedir. Hemşirelerin T2DM olan bireyleri hastalığın ilk 10 yılı içerisinde kötü uyku kalitesi ve onun oluşturabileceği kardi- yovasküler komplikasyonlar konusunda ayrıca ele almalarının önemli olduğu söylenebilir.
Objective: In this study, the relationship between car- diovascular disease risk knowledge level and sleep quality in individ- uals with Type 2 diabetes mellitus (T2DM) was evaluated. Material and Methods: The study was conducted with 208 individuals diag- nosed with T2DM who met the research criteria in the internal medicine and endocrinology outpatient clinics of a state hospital in the Marmara region between April and June 2023. Data were collected through face- to-face interviews conducted by the researcher using a Personal Infor- mation Form, Cardiovascular Disease Risk Knowledge Level Scale, and Pittsburgh Sleep Quality Index. One-way analysis of variance, t- test, correlation analysis, and mediation analysis were used for data analysis. Results: It was found that participants between the ages of 45-55, male, with sleep duration less than seven hours, uncontrolled glycemic and lipid levels, and having T2DM for less than ten years had poor sleep quality and inadequate awareness of cardiovascular disease risks (p<0.001). As awareness of cardiovascular diseases increased, sleep quality showed a 64.6% improvement, while inadequate aware- ness of cardiovascular disease in individuals with T2DM for less than ten years increased the susceptibility to poor sleep quality by 12.4% (p<0.001). Conclusion: It is observed that individuals between the ages of 45-55, male, with irregular glycemic and lipid levels, and having T2DM for less than ten years have poor sleep quality and insufficient knowledge about potential cardiovascular diseases. It is recommended that nurses address individuals with T2DM specifically for the first ten years of the disease, focusing on poor sleep quality and the cardiovas- cular complications it may cause.