Akademik Veri Yönetim Sistemi
INTERNATIONAL JOURNAL OF SUSTAINABILITY, cilt.1, sa.1, ss.93-111, 2023 (Hakemli Dergi)
Son yüzyıla kadar yeryüzünde doğa ile iç içe varlığını sürdüren insanoğlu, hastalıklara karşı şifayı yine doğada aramış ve bulmuştur. Son yüzyılda sentetik ve kimyasal ilaçların dominant hale gelmesine rağmen günümüzde bunların yan etkilerinin gündeme gelmesi sonucu tıbbi bitki kullanımı tekrar artmaya başlamıştır. Hastalıkların tedavisinde kullanılan bitkiler genel olarak kokulu olduklarından dolayı tıbbı ve aromatik bitkiler olarak anılırlar. Doğrudan ilaç üretiminde kullanılanlar ilaç bitkisi, koku ve tat özelliklerinden dolayı kozmetik, parfümeri ve gıda sanayiinde kullanılanlar ise aromatik bitki olarak sınıflandırılır. Diğer yandan doğadaki bitkilerin yağlı tohumlarından veya meyvelerinden elde edilen bitkisel yağlar, yüksek E vitamini, çoklu doymamış yağ asitleri ve içerdiği fenolik bileşiklerden dolayı zengin antioksidan özelliğine sahip oldukları için bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinin yanında hastalıkların tedavisinde de kullanılmaktadırlar. Çok yönlü kullanım alanına sahip olan bitkisel yağlar, birer besin maddesi olmalarının yanında ilaç ve kozmetik sektörü içinde önemli bir hammadde kaynağıdır. Bunun yanında bitkisel yağlar ve temel yağ asidi kompozisyonları, ayırt edici duyusal performansları ve terapötik özelliklerinin yanı sıra aromatik özelliklerinden dolayı tercih edilirler. Besin değerleri ve aroma özellikleri önemli olan rafine edilmemiş yağlar için tat ve koku temel faktörlerdir. Aroma özelliklerinin ve temel aroma bileşiklerinin belirlemesinin yanında uçucu bileşimlerin analizi sonucunda yüzlerce uçucu bileşik tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır. Ayrıca uçucu maddelerin yanında önemli koku veren maddelerin veya aroma-aktif bileşiklerin ayrılmasına ve tanımlanmasına yönelik araştırmalar her geçen gün artarak devam etmektedir.