Ergonomi, cilt.4, sa.1, ss.22-34, 2021 (Hakemli Dergi)
Ormancılıkta ağaca tırmanma farklı amaçlar için gerçekleştirilen bir iştir. Dalları budama,
bağlantı oluşturma, ağacı iki veya daha çok parçada kesme, tohum ya da odun dışı orman
ürünlerini toplama vb. nedenlerle yapılan ağaca tırmanma faaliyeti çok tehlikeli işlerden
birisidir. Araştırmada ele alınan kişiler, çocuk yaştan itibaren “alaylı” olarak ifade edilen
bir şekilde yetişmiş ve deneyim kazanmış orman işçileridir. Bu çalışanların eğitim, güvenlik
ve teknik donanım bakımından kabul edilemez eksiklikleri bulunmaktadır. Çalışmanın
amacı, yüksek fiziksel güç gerektiren “tırmanıcı/budayıcı” orman çalışanlarını
organizasyon, ergonomik iş donanımı, kişisel koruyucular ve güvenli çalışma teknikleri
konusunda geliştirmektir. Arazi çalışmaları ve ofis ortamında görüntüler incelenerek
çalışanların da ortak edildiği bir risk değerlendirme çalışması yapılmıştır. Matris
yöntemiyle yapılan bu risk değerlendirme çalışmasında motorlu testere zinciriyle temas,
gürültü, titreşim, fırlayan ve düşen objeler, yüksekte çalışma, kaygan gövde/dal, basılan
dalların kırılması, halatın kesilmesi/ kopması, taşınan testerenin düşmesi, halat
bağlantılarının kopması gibi tehlikeler tespit edilmiştir. Yüksekten düşerek ölüm, kırıklar,
kesikler, baş travmaları ve işitme kaybı gibi birçok yüksek risk düzeyine yol açan
tehlikelerin kontrolüne yönelik önlemler belirlenmiştir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa
uygulama ormanında ve Kastamonu-Tosya ormanlarında organizasyonel ve operasyonel
anlamda bazı davranış değişiklikleri konusunda da çalışanlar eğitilmiştir. Sonuç olarak
düşme, kesilme ve kayma risklerini ortadan kaldıran uygulama pratiği sağlanmış ve bunun
yanında günlük çalışma verimi %20 artırılmıştır.
Tree climbing in forestry is a task performed for diverse purposes. Being one of the riskiest
works, it may include various activities from pruning, making contact, cutting down a tree
in one or more pieces to collecting seeds or non-wood forest products, etc. Persons subjected
to the study were self-trained villagers since their childhood and had enough experience as
forest workers. These persons were lack of proper training, safety, and technical equipment.
The objective of this study was to train those “tree climbers” in terms of organization,
ergonomic work equipment, personal protection equipment, and safe working techniques.
A risk assessment study was held along with the tree climbers by watching the visuals in
the field and office. In this risk assessment by matrix method, dangers such as contact with
the chain of chainsaws, noise, vibration, falling/sprung objects, working at height, slippery
stem/branch, breaking of branches workers stand on, cutting/breaking off ropes, falling
chainsaw down, breaking off rope connections, etc. were determined. Measures to prevent
dangers causing high risks such as death by falling down, fractures in bones, cuts, head
trauma, and hearing loss were discussed. Persons dealing with such forest work were also
trained at Training and Experimental Forest of Istanbul University- Cerrahpasa and
Kastamonu-Tosya Forests concerning organizational and operational behavior change. In
conclusion, risks such as fall off, cut, and slipping were eliminated and daily work
performance increased by 20%.